Germaniya kansleri Fridrix Merts hukumatining iqtisodiy siyosati og'ir sinovdan o'tmoqda. 27 may kuni kansler va vazirlar Germaniya Iqtisodiy Ekspertlar Kengashi bilan uchrashib, yangi hisobotni muhokama qilishdi. Hisobot Germaniya iqtisodiyotining ahvoli juda og'irligini ko'rsatdi.
Kengash rahbari Monika Shnitserning so'zlariga ko'ra, 2025 yil uchun YaIM o'sish prognozi atigi 0,5% ga, 2026 yil uchun esa 0,8% ga tushirilgan. Inflyatsiya esa 2026 yilda 3% ga yetishi kutilmoqda. Bu ko'rsatkichlar kanslerning iqtisodiyotni tezda tiklash va'dasiga mutlaqo zid.
Biznes rahbarlari hukumatdan noroziliklarini bildirmoqda. Yetakchi sanoat birlashmalari Germaniyaning global raqobatbardoshligi Ikkinchi jahon urushidan beri eng past darajada ekanligini ta'kidlamoqda. Har to'rtinchi ish o'rni sanoatga bog'liq bo'lgan mamlakatda eksport qiluvchi kompaniyalar o'z kelajagiga shubha bilan qaraydi.
Eron urushi vaziyatni yanada og'irlashtirdi. Neft narxi 40% ga oshdi, gaz va elektr energiyasi narxlari ham o'sishda davom etmoqda. Eron urushidan oldin global neft va suyultirilgan gaz iste'molining 20% Hormuz bo'g'ozi orqali tashilgan. AQShning tarif siyosati ham Germaniyaga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda.
Avstriyalik iqtisodchi Gabriel Felbermayrning ta'kidlashicha, tariflar va energiya inqirozi Germaniya iqtisodiyotiga ikki tomonlama zarba bermoqda: mamlakat ham eksport qiladi, ham qazib olinadigan yoqilg'i import qiladi. Xitoyning Yevropaga eksporti ortishi esa Germaniya sanoatiga qo'shimcha bosim o'tkazmoqda.
Iqtisodiy o'sishning yo'qligi Germaniyaning tarkibiy muammolarini, jumladan, aholining tez qarishini ochib bermoqda. Urushdan keyingi baby-bumerlar nafaqaga chiqmoqda, tug'ilish darajasi pasaymoqda, immigratsiya kamaymoqda. Ijtimoiy sug'urta jamg'armalariga ajratmalar ish haqining 42% ni tashkil etadi va 2040 yilga kelib 50% dan oshishi mumkin.
Kengash islohotlarni, jumladan, keksa avlodning ko'proq hissa qo'shishini tavsiya qilmoqda. Biroq koalitsion hukumat (CDU/CSU va SPD) islohotlarni amalga oshirishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Harbiy xarajatlar va infratuzilmani yangilash uchun qarz mablag'lari byudjet taqchilligini 2025 yilda YaIMning 3,7% ga, 2026 yilda 4,3% ga oshiradi, bu Yevropa Ittifoqi mezonlaridan yuqori.
Mutaxassislar texnologik taraqqiyotga e'tibor qaratishni va sanoatni yuqori texnologiyalar va sog'liqni saqlash sohalariga yo'naltirishni taklif qilmoqda. Biroq, ular startaplarning o'zi yetarli emasligini, Germaniya sanoati tubdan o'zgarishi kerakligini ta'kidlamoqda.
Source: www.dw.com