AQSh va Eron o‘rtasidagi harbiy harakatlar boshlanganidan beri Hormuz bo‘g‘ozidan kamida 84 ta tijorat kemasi o‘tgan. Bu o‘tgan yilgi 900 dan ortiq kemaga nisbatan 10 baravar kam bo‘lsa-da, muhim suv yo‘li to‘liq to‘xtamagan.

JMIC harbiy koordinatsion markazi kemalar egalari uchun xavf darajasini “jiddiy” deb baholamoqda. Global Fishing Watch platformasi ma’lumotlariga ko‘ra, bo‘g‘ozni kesib o‘tayotgan kemalarning aksariyati BAA, Hindiston, Xitoy, Vyetnam, Pokiston va Gretsiya kompaniyalariga tegishli.

84 ta kemadan 73 tasi uchinchi davlatlar bayrog‘i ostida suzgan va ekipajlar xavfni kamaytirish uchun avtomatik identifikatsiya tizimlarini muntazam o‘chirib qo‘ygan. Tashishlarning davom etishining asosiy sababi iqtisodiy omil bo‘lib qolmoqda.

Vortexa tahliliy kompaniyasi hisob-kitoblariga ko‘ra, Brent neftining narxi barrel uchun 80 dollardan yuqori bo‘lganda, ishlab chiqaruvchilar daromadning 90 foizini saqlab qolish uchun xavflarni o‘z zimmasiga olishni afzal ko‘radi.

Muqobil yo‘nalishlar hozircha bo‘g‘ozni to‘liq almashtira olmaydi. BAA va Saudiya Arabistoni quvur tizimlari kuniga atigi 4 million barrelni yo‘naltiradi, odatdagi hajm esa 15 million barrelni tashkil qiladi.

Avvalroq Ummon Eron bilan Hormuz bo‘g‘ozini birgalikda boshqarish rejasini taklif qilgan, ammo AQSh bu tashabbusga qarshi chiqib, bo‘g‘ozni xalqaro suv yo‘li deb e’lon qilgan.

Source: podrobno.uz