Michigan shtatining Dearborn shahrida bo'lib o'tgan mitingda Demokratik partiyadan Senatga nomzod Abdul El-Sayed tarafdorlari AIPACga qarshi shiorlar ko'tarishdi. Bu esa AQSh siyosatida Isroilga nisbatan munosabatni tubdan o'zgartirishi mumkin bo'lgan kurashning boshlanishi bo'ldi.
Michigan qonunchilik palatasi a'zosi Alabas Farhat mitingda saylovchilar AIPACni millionlab dollarlarni yoqishga majbur qilishini aytdi. U shuningdek, hukumat G'azoda bolalarni bombardimon qilish uchun pul topayotganini, lekin maktablar, sog'liqni saqlash va arzon uy-joy uchun mablag' yo'qligini ta'kidladi.
Mitingda kongressmen Rashida Tlaib va Ilhan Omar ham so'zga chiqdi, ammo El-Sayedning raqibi Xeyli Stivensning ismi deyarli tilga olinmadi. Buning o'rniga, Isroil siyosatini tanqid qiluvchi nomzodlarni mag'lub etish uchun rekord darajadagi mablag' sarflayotgan AIPAC qoralandi.
Federal Saylov Komissiyasi ma'lumotlariga ko'ra, AIPAC va boshqa siyosiy harakat qo'mitalari Stivensni qo'llab-quvvatlash uchun 54 million dollardan ortiq mablag' sarflagan. Yana bir "qorong'u pul" guruhi bo'lgan Demokratik Ustuvorliklar Markazi esa 6,5 million dollar sarflagan, bu umumiy summani 60 million dollardan oshirdi.
AIPACning saylov qo'mitasi bo'lgan Birlashgan Demokratiya Loyihasi (UDP) bu poygaga 30,6 million dollar sarfladi. Bu AIPAC uchun rekord ko'rsatkich bo'lib, tashkilot Isroilga so'zsiz yordamga qarshi chiqqan nomzodlarni yo'q qilish uchun o'zining ulkan moliyaviy kuchidan foydalanmoqda.
UDPning bu saylov siklida to'plagan 100 million dollarining 30 millioni AIPACdan kelgan. AIPAC esa ijtimoiy farovonlik notijorat tashkiloti sifatida ishlaydi, bu uning donorlarini kuzatishni qiyinlashtiradi. Bu usul "qorong'u pul" deb ataladi.
Poygaga aralashgan yana bir yangi guruh - "Kuchli Michigan" 17 million dollardan ortiq mablag' sarfladi. Bu guruh asosan "Oldinga Markaz" notijorat tashkiloti tomonidan moliyalashtirilgan. Boshqa PAClar esa kimyo sanoati va boshqa korporativ donorlardan mablag' olgan.
El-Sayedning o'zi esa to'g'ridan-to'g'ri xayriya yig'ishda Stivensdan o'zib ketdi: u 14,5 million dollar yig'di, Stivens esa 11,9 million dollar. Ammo mustaqil xarajatlarda Stivensga 60 million dollar sarflangan bo'lsa, El-Sayedga bor-yo'g'i 3,5 million dollar sarflandi.
El-Sayed tarafdorlari, jumladan Falastin huquqlarini qo'llab-quvvatlovchilar, agar u g'alaba qozonsa, bu AQShda Isroil tarafdori lobbisiga katta zarba bo'lishini aytmoqda. "Progress sodir bo'lmoqda. Odamlar uyg'onmoqda. Haqiqat chiqmoqda", dedi Dearborndagi El-Sayed tarafdori Vivian Mogni.
Michigan shtati 10 milliondan ortiq aholisi bo'lgan va 2016 hamda 2024 yillarda Trampni qo'llab-quvvatlagan xilma-xil shtat. El-Sayedning yuksalishi Demokratik partiyada Isroil masalasiga nisbatan siyosiy zilzila bo'lishi mumkin. Bu poyga, shuningdek, noyabr oyidagi umumiy saylovdan keyin Senatda qaysi partiya nazoratni qo'lga kiritishini ham hal qilishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com