Filippin poytaxti Manilada musson yomg'irlari maktablar va davlat idoralarini yopishga majbur qilgan bo'lsa-da, yuk tashish kompaniyalari va bandlik agentliklari oldida navbatlar hanuz uzun. Odamlar xavfli suvlarda ishlash uchun hujjatlarni rasmiylashtirishmoqda.
Tajribali dengizchi Jerald (ismi o'zgartirilgan) keyingi safar uchun so'nggi hujjatlarni tartibga solmoqda. U Birlashgan Arab Amirliklaridagi Fujayra portida turgan yuk kemasiga qaytmoqchi. O'tgan yili u yerda ikki oy qamalib qolgan edi, chunki AQSh va Isroil fevral oyida Eronga havo hujumlari boshlagan.
"Ustimizdan bitta raketa o'tib ketdi. Harbiy kema uni bizning tepamizda tutib oldi, shuning uchun biz yashirindik", deb eslaydi Jerald. "Biz uning parchalari kemamizga tushishi mumkinligini bilardik. Lekin nima qilamiz? Hech qayerda xavfsiz joy yo'q edi."
Jerald 15 yillik dengizchilik faoliyatida birinchi marta bunday qo'rquv va noaniqlikni boshdan kechirmoqda. AQSh-Isroil urushi butun mintaqaga tarqalib, Hormuz bo'g'izini amalda yopib qo'yganida, u va uning hamkasblari haftalar davomida har ikki tomondan uchayotgan raketalarni kuzatishgan. Parchalar asosan suvga tushgan, ammo o'qlar ularning odatdagi oziq-ovqat yetkazib berilishiga to'sqinlik qilgan. Ular omon qolish uchun kemada baliq ovlashga majbur bo'lishgan.
Ammo bularning hech biri Jeraldni to'xtata olmadi. "Ikki yil dengizda suzib, uy sotib olish uchun yetarli pul yig'dim", deydi u. "Ota-onamga uy qurib berdim." U baliqchi qishlog'ida o'sgan va dengiz uning hayotini o'zgartirgan.
Mart oyida urush avjiga chiqqanida, Hormuz bo'g'izida 1500 kema va 20 ming dengizchi qamalib qolgan edi. O'shandan beri kamida 17 kishi halok bo'ldi. Filippin dunyodagi dengizchi ishchi kuchining chorak qismidan ko'prog'ini yetkazib beradi. Iyul oyidagi ma'lumotlarga ko'ra, hozirda bo'g'izda qolgan 6000 dengizchining 2500 ga yaqini filippinlik.
AQSh va Eron iyun oyida urushni tugatish bo'yicha vaqtinchalik kelishuvga erishgan bo'lsa-da, filippinlik dengizchilarni ommaviy repatriatsiya qilish amalga oshmadi. Migrant ishchilar departamenti 60 dan ortiq kishi Fors ko'rfazidan qaytganini, ammo ko'pchilik kemalarda qolayotganini ma'lum qildi.
Alberto Lobaton ham dengizga qaytish arafasida edi va Jerald bilan bir xil turar joy majmuasida yashaydi. U o'tgan yili Qora dengizda kemaga yaqin joyda portlash sodir bo'lganini ko'rgan. "Kema silkinib ketdi, chunki portlash juda yaqin edi. Taxminan 300 metr uzoqlikda edi; men kabinada edim, lekin navbatchilar o'rnidan turib yugurishdi", deb eslaydi u.
Filippin hukumati kema egalariga yuqori xavfli hududlardan qochishni yoki filippinlik ekipajni tushirishni so'ragan. Shuningdek, dengizchilarga suzib ketishni rad etish huquqini eslatgan. Lobaton xavfsizligi uchun qayg'urmasa, yolg'on gapirgan bo'lishini tan oladi, ammo moliyaviy foyda xavfdan ustun turadi. "Agar o'lsam, oilam butun umr ta'minlanadi, chunki biz sug'urtalanganmiz. Shuning uchun, agar menga biror narsa bo'ladigan bo'lsa, men dengizda ishlayotganimda bo'lishini afzal ko'raman."
Source: www.aljazeera.com