Kanada AQSh bilan savdo urushida yangi bosqichga kirdi. Bosh vazir Mark Karni AQShning Xitoyga qarshi bojlarni qo‘llab-quvvatlash talabini rad etgani uchun Ottavaga qarshi yangi import bojlari joriy etildi. Bu qaror nafaqat ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarni keskinlashtirdi, balki jahon iqtisodiyotidagi kuchlar muvozanatiga ham ta’sir ko‘rsatmoqda.

21-avgust kuni bo‘lib o‘tgan muzokaralar muvaffaqiyatsiz yakunlandi. Tomonlar oxirgi daqiqagacha kelishuvga erishishga yaqin edi, biroq AQSh Kanadaning taxminan 20 milliard dollarlik mahsulotiga 50 foizlik boj joriy etdi. Ottava ham xuddi shunday javob choralarini qo‘llashini ma’lum qildi.

Muzokaralar chog‘ida AQSh vakillari oxirgi daqiqada shartlarni o‘zgartirib, Kanadani Xitoyga qarshi bojlarni qo‘llab-quvvatlashga majburlashga urinishdi. Ottava bu talabni o‘z suverenitetiga tajovuz deb hisoblab, rad etdi. Kanadalik ekspert Den Kyuriakning so‘zlariga ko‘ra, AQShning rejasi “shimoliy Amerika qal’asi”ni yaratish bo‘lib, bu Kanada uchun mustaqil savdo siyosatini saqlab qolish masalasiga aylandi.

Kanada allaqachon Xitoyning javob choralarini his qilgan. O‘tgan yili AQSh Xitoy elektromobillariga 100 foizlik boj joriy etganida, Ottava ham shunga o‘xshash chora ko‘rgan edi. Buning evaziga Pekin Kanadaning asosiy eksport mahsulotlaridan biri bo‘lgan rapsga 100 foizlik boj qo‘ygan. Natijada Kanada Xitoyga raps eksporti ikki baravar kamaydi.

Kanadaliklar hukumatning qat’iy pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlamoqda. So‘rovlarga ko‘ra, kanadaliklarning 75 foizi AQShga qarshi qat’iy choralarni yoqlaydi. Shu bilan birga, AQShga sayohatlar keskin kamaydi, mahalliy aholi amerika mahsulotlarini boykot qilmoqda. Iqtisodchilar esa bu qaror Kanadaga 90 ming ish o‘rnini yo‘qotishi mumkinligini taxmin qilmoqda.

Kanada bosh vaziri Mark Karni boshqa davlatlarni ham AQSh bosimiga qarshi birlashishga chaqirmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘rta kuchlar “stolda bo‘lmasa, menyuda bo‘ladi”. Hozircha Ottava yolg‘iz qarshilik ko‘rsatmoqda, biroq boshqa davlatlar bu tajribani diqqat bilan kuzatmoqda.

Source: www.dw.com