Budapeshtda 11-13 sentabr kunlari ilk bor o‘tkaziladigan Jahon atletika Ultimate chempionati start oladi. Ushbu uch kunlik musobaqada Parijdagi Olimpiya o‘yinlarining 26 nafar chempioni, Tokioda bo‘lib o‘tgan o‘tgan yilgi Jahon chempionatining 26 nafar g‘olibi va joriy mavsumning eng yaxshi sportchilari eng zo‘r unvon uchun kurash olib boradilar.
Ko‘pchilik sportchilar 2023-yilda Vengriya poytaxtida bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatidagi muvaffaqiyatlaridan so‘ng yana shu maydonga qaytadilar, boshqalari esa yil davomida yorqin chiqishlari bilan global unvonlarni qo‘lga kiritdilar. Musobaqa faqat taklifnoma asosida o‘tkaziladi: unda Olimpiya oltin medali sovrindorlari, Jahon chempionati oltin medali sovrindorlari, Olmos ligasi g‘oliblari va Jahon reytingi tizimi bo‘yicha 2026-yilning eng yaxshi natijalariga ega sportchilar ishtirok etadilar.
Musobaqa 2026-yilda Jahon chempionatlari oralig‘ida boshlanadi va Olimpiya yillarida mavsumni yakunlash uchun xizmat qiladi. Jahon atletika assotsiatsiyasi ushbu tadbirni ikki yilda bir marta o‘tkazishni rejalashtirmoqda. Musobaqaning elchisi, yamaykalik sprinter afsonasi Useyn Bolt bu tashabbusni “atletika uchun yangi yo‘nalish” deb baholadi. “Eng zo‘rlar orasida eng zo‘rni ko‘rish ajoyib bo‘ladi”, dedi sakkiz karra Olimpiya chempioni. “Men har doim eng kuchlilar bilan raqobatlashishni orzu qilganman va bu lahzada gullab-yashnagan bo‘lardim”.
Musobaqaning mukofot jamg‘armasi 10 million dollarni tashkil etadi, har bir yo‘nalish g‘olibi rekord darajadagi 150 ming dollar oladi. Bu o‘tgan yilgi Tokiodagi Jahon chempionatidagi 70 ming dollardan ikki baravar ko‘p va Parijdagi Olimpiya chempionlariga Jahon atletikasi tomonidan berilgan mukofotdan uch baravar ko‘pdir. Ikkinchi o‘rin uchun 75 ming dollar, uchinchi o‘rin uchun 40 ming dollar, 16-o‘ringa qadar 2 ming dollargacha beriladi. Estafeta jamoalari 80 ming dollarni o‘zaro bo‘lishadi, ikkinchi va uchinchi o‘rinlar uchun mos ravishda 40 ming va 24 ming dollar ajratiladi.
“Ultimate Champion” global “maqtanish huquqi”ga ega bo‘ladi, dedi Jahon atletikasi prezidenti Sebastyan Kou tadbir ahamiyatini tushuntirar ekan. Musobaqada medallar yo‘q. Bu Jahon atletikasining “mukofotlarni qayta tasavvur qilish” tashabbusining bir qismi bo‘lib, an’anaviy mukofotni individual tokenlarga asoslangan maxsus kubok bilan almashtiradi. Barcha yo‘nalishlar oldindan saralash bosqichlarisiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri yarim final yoki final shaklida o‘tkaziladi. Erkaklar va ayollar 200 metr masofasida qatnashuvchilar o‘zlarining saralash tartibiga ko‘ra yarim final yo‘nalishi va yo‘lagini tanlaydilar. Vertikal sakrashlarda birinchi o‘rin uchun tenglik bo‘lsa, qo‘shimcha sakrash orqali g‘olib aniqlanadi, uloqtirish yo‘nalishlarida esa odatdagi olti urinish o‘rniga to‘rt urinish (8:8:6:4 modeli) beriladi. Aralash 4x100 metr estafeta Budapeshtda ilk bor joriy yilda Jahon estafetalarida debyut qilganidan so‘ng o‘tkaziladi, har bir to‘rtlik milliy libosda qatnashadi.
Bir qator yo‘nalishlar Ultimate chempionatidan chiqarib tashlangan: yadro uloqtirish, uch hatlab sakrash, ayollar bolg‘a uloqtirish va disk uloqtirish, shuningdek, 3000 metr to‘siqli yugurish va 10 000 metr kabi uzoq masofaga yugurish turlari. Jahon atletikasi bu qarorni tomoshabinlar soni va tezkor yo‘nalishlarga ustuvorlik berish bilan izohladi. Olimpiya chempioni disk uloqtiruvchi Metyu Denni va sobiq jahon chempioni, ikki karra uch hatlab sakrash chempioni Pedro Pichardo ijtimoiy tarmoqlarda bu qarordan afsusda ekanliklarini bildirdilar. Denni, joriy jahon reytingida ikkinchi o‘rinda turib, mukofot puli “karyera va hayotni o‘zgartirishi mumkinligini” ta’kidladi va Jahon atletikasini o‘z statistikasiga asoslanib, jamoatchilik manfaatini hisobga olishga chaqirdi. “Innovatsiya imkoniyatlar hisobidan bo‘lmasligi kerak”. Ushbu sportchilar o‘z sohalarida eng zo‘rlardan bo‘lib, joriy yilgi natijalarga ko‘ra jahon rekordini o‘rnatish ehtimoli eng yuqori.
Source: www.aljazeera.com