Gonkong sudi tiananmen maydonidagi qirg'in yilligiga bag'ishlangan yodgorlik marosimini tashkil etganlikda ayblangan uch nafar faolni besh yildan yetti yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosiga hukm qildi. Li Cheuk-yan (69 yosh) va Chow Hang-tung (41 yosh) qo'zg'olonga undashda ayblanib, yetti yil qamoq jazosiga hukm qilindi. Albert Xo (74 yosh) yanvar oyida aybini tan olgani uchun besh yilu ikki oy qamoq jazosiga tortildi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti, huquq himoyachilari va xorijiy hukumatlar Pekin tomonidan 2020-yilda Gonkongga yuklangan milliy xavfsizlik qonuni asosida chiqarilgan hukmlarni qoraladi. Bu qonun 2019-yildagi ommaviy norozilik namoyishlaridan so'ng joriy etilib, avvalroq materik Xitoyga qaraganda ko'proq erkinliklarga ega bo'lgan shaharda fuqarolik erkinliklarini cheklab qo'ydi.
Sudyalar ta'kidlashicha, 1989-yilda Pekinning tiananmen maydonidagi demokratiya tarafdorlariga qarshi qirg'inini yodga oluvchi yillik marosimlarni tashkil etgan guruh a'zolari "bir partiyali diktaturani tugatish"ga chaqirib, Xitoy konstitutsiyasini buzgan. Hukmda aytilishicha, ish zo'ravonlik bilan bog'liq bo'lmasa va ayblanuvchilar bu maqsadga erishish uchun vaqt jadvalini ilgari surmagan bo'lsalar ham, ularning jinoyati "jiddiy xarakterga ega".
Sud qarorida hozirda tarqatib yuborilgan "Xitoyning vatanparvarlik demokratik harakatlarini qo'llab-quvvatlash bo'yicha Gonkong alyansi" 1,5 million Gonkong dollari (191 ming dollar) miqdorida jarima to'lashi qo'shimcha qilindi. Li Gonkong alyansining sobiq raisi, Chow esa sobiq rais o'rinbosari. Ikkalasi ham 2021-yilda aybini tan olmagach, hibsda saqlangan. Xo ham yodgorlik guruhining sobiq raisi va muxolifatdagi Demokratik partiyaning yetakchi arbobi edi. Jazolar allaqachon o'talgan muddatni o'z ichiga olishi kutilmoqda.
1989-yilgi fuqarolik tartibsizliklarini ommaviy xotirlash Gonkongda ilgari qonuniy va bag'rikenglik bilan qabul qilingan bo'lib, shaharning materik Xitoyga nisbatan nisbiy erkinliklarining ramzi hisoblanardi. Biroq ular 2020-yilda, 2019-yildagi ommaviy norozilik namoyishlaridan so'ng Milliy xavfsizlik qonuni kuchga kirgach, taqiqlandi. O'sha paytda oxirgi yodgorlik marosimi o'tkazilgan edi.
Lining rafiqasi Elizabet Tang Reuters agentligiga uning hukm ustidan "albatta apellyatsiya berishini" aytdi. O'zini himoya qilgan advokat Chow o'tgan oy sud majlisida "tavba qiladigan hech narsasi yo'qligini" bildirdi. Tayvan hukumati hukmni qoralab, demokratiya va inson huquqlarini himoya qilish jinoyat emasligini ta'kidladi. Uning Xitoy siyosatini ishlab chiquvchi Materik bilan aloqalar kengashi bayonotida hukumat "milliy xavfsizlik niqobi ostida ayblovlar uydirib, siyosiy sudlar o'tkazib, avtoritar rejimni himoya qilayotganini" qayd etdi.
Source: www.aljazeera.com