Kolumbiya Ombudsman idorasining ma'lumotlariga ko‘ra, joriy yilning dastlabki besh oyida qurolli guruhlar tomonidan uyushtirilgan dron hujumlari o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 146 foizga ko‘paygan. Bu haqda idora payshanba kuni ma'lum qildi.
Hujumlar oqibatida 21 kishi halok bo‘lgan, 145 kishi yaralangan, ular orasida bolalar ham bor. Ombudsman idorasining ta'kidlashicha, halok bo‘lganlar va yaralanganlarning deyarli uchdan bir qismini tinch aholi tashkil etadi.
Ombudsman Iris Marin dronlarning qurbonlar sonidan tashqari qo‘rquv ham tarqatayotganini ogohlantirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, doimiy shovqin-suron mojaro hududlarida yashovchi jamoalarni vahimaga solmoqda. Dronlar qurolli guruhlar va hukumat kuchlari o‘rtasidagi tobora kuchayib borayotgan urushning bir qismiga aylangan, tinch aholi esa ikki o‘t orasida qolmoqda.
Marinning qayd etishicha, ba'zi hududlarda havo reydlari va hujumlar qo‘rquvi odamlarning ko‘chishiga, harakatlanish cheklovlariga, dalada ishlash, tibbiyot muassasalariga borish yoki kundalik ishlarni bajarishdagi qiyinchiliklarga sabab bo‘lmoqda. Uy-joylar, ta'lim muassasalari, yoqilg‘i shoxobchalari va infratuzilma obyektlari ham zarar ko‘rgan.
Mamlakatda qurolli guruhlar portlovchi moddalar o‘rnatilgan halokatli, qo‘lbola dronlar yordamida o‘z kuchlarini namoyish etishlari odatiy holga aylangan. Ombudsman idorasining ta'kidlashicha, hujumlar "insonparvarlik missiyalari uchun kirishni cheklab, hududlarga qaytish va doimiy yashash jarayonlariga to‘sqinlik qilmoqda".
Tahlilchilarning fikricha, qurolli guruhlar havo apparatlaridan ikkita asosiy maqsadda foydalanadi: hujum va kuzatuv. Ular raqib guruhlar hamda davlat kuchlarini nishonga olib hujum uyushtiradi va noqonuniy koka plantatsiyalarini kuzatadi. O‘tgan oyda Human Rights Watch hisobotida bolalar dron urushiga o‘rgatilayotgani aytilgan edi. Tashkilot, shuningdek, qurolli guruhlar bolalarni Meta va TikTok kabi ijtimoiy tarmoqlar orqali yollayotganini ma'lum qilgan.
Dronlar har ikki tomon tomonidan qo‘llanilmoqda. Kolumbiyaning tog‘li relyefi ustidan uchuvchi uchuvchisiz apparatlarni zararsizlantirish qiyin. 2026-yil yanvarida Kolumbiya hukumati antidron qalqonini yaratish uchun 1,68 milliard dollarlik loyihani e'lon qilgan edi. Mamlakatning o‘ng qanot prezidenti Abelardo de la Espriella Barranquilyadagi harbiy qal'adan turib, AQSh ko‘magida qurolli guruhlarga qarshi ochiq hujum olib bormoqda. Harbiy manbaning AFP agentligiga ma'lum qilishicha, Kolumbiya qo‘shinlarining so‘nggi amaliyotlarida AQShda ishlab chiqarilgan dronlardan foydalanilgan. So‘nggi oylarda Kolumbiya harbiy kuchlari qurolli jangchilarga qarshi granata otuvchi dronlardan ham foydalangan.
Source: www.aljazeera.com