AQSh Mudofaa vazirligi (Pentagon) Iroqqa joylashtirilgan so‘nggi harbiy bo‘linmalar IShIDga qarshi missiya doirasida mamlakatdan chiqib ketganini tasdiqladi. Bu haqda chorshanba kuni e’lon qilindi va ko‘p yillik chiqib ketish jarayoni yakunlandi. Iroq hukumati bu qadamni mamlakat suverenitetini tiklash yo‘lidagi muhim qadam sifatida olqishladi.
Mudofaa vazirligi matbuot kotibi Shon Parnellning bayonotiga ko‘ra, qolgan AQSh qo‘shinlari va xalqaro koalitsiya kuchlari, shuningdek, texnika Erbil aviabazasidan (Iroq Kurdistoni muxtor viloyati) "tartibli ravishda" chiqib ketgan. AQSh boshchiligidagi koalitsiya 2003-yilda Iroqqa bostirib kirgan, 2007-yilda AQSh harbiy xizmatchilari soni 170 mingga yetgan. 2011-yilda qo‘shinlar olib chiqilgan, ammo 2015-yilda IShID paydo bo‘lishi bilan qayta joylashtirilgan.
Parnellning so‘zlariga ko‘ra, AQShning chiqib ketishi "IShIDni Iroqda va mintaqada uyushgan harbiy tahdid sifatida mag‘lub etgan 12 yillik kampaniyaning muvaffaqiyati" hisoblanadi. Uning ta’kidlashicha, bu "urush davri koalitsiya missiyasidan Iroq boshchiligidagi xavfsizlik harakatlariga o‘tish"ni anglatadi. AQSh prezidenti Donald Tramp 2020-yilda Iroqdan to‘liq chiqib ketishni e’lon qilgan edi, yakuniy reja 2024-yilda sobiq prezident Jo Bayden va sobiq Iroq bosh vaziri Muhammad Shia as-Sudaniy tomonidan imzolangan.
Parnellning qayd etishicha, chiqib ketish "IShID qoldiqlari va Iroq suverenitetiga tahdid soluvchi Eron bilan bog‘liq militsiyalarni o‘z ichiga olgan Iroqning qolgan xavfsizlik muammolarini hal qilish uchun asosiy mas’uliyat endi Iroq hukumatiga yuklanadi". AQSh Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) IShIDga qarshi operatsiyalarni boshqaruvchi ishchi guruhi Iordaniyaga ko‘chirilganini, yuzlab AQSh askari Suriyada qolayotganini ma’lum qildi. Erbilda 1500 AQSh va koalitsiya kuchlari joylashgan edi.
Chiqib ketish Iroqda xavfsizlikning yangi bosqichini boshlaydi. Iroq bosh vaziri Ali al-Zaydiy bu qadamni "yangi davr boshlanishi" deb baholadi va AQSh bilan munosabatlar an’anaviy iqtisodiy va xavfsizlik aloqalariga o‘tishini ta’kidladi. U mintaqa va xorijiy davlatlarni Iroqqa sarmoya kiritishga chaqirdi. Al-Zaydiy 2027-yil iyunga qadar Eronga yaqin bir qancha qurolli guruhlarni qurolsizlantirishga harakat qilmoqda. Ba’zi guruhlar AQSh mavjudligini o‘z qurollarini saqlab qolish uchun bahona qilib kelgan.
Ekspertlar al-Zaydiyning yondashuvi ichki qarama-qarshiliklarga olib kelishi mumkinligini, shuningdek, Eron bilan bog‘liq guruhlar AQSh aktivlariga hujumlarni kuchaytirsa, AQShdan tashqi bosim kuchayishini aytishmoqda. Kurd rasmiylari chiqib ketishni keskin tanqid qilib, Kurdistonni Eron zarbalari va IShID qayta tiklanishi xavfi ostida qoldirishini bildirishdi. Iroq hukumat kuchlari esa AQSh ishtirokisiz ham xavfsizlik tahdidlariga qarshi kurasha olishini ta’kidlamoqda. IShID hududiy jihatdan mag‘lub bo‘lgan bo‘lsa-da, Iroq va Suriyada hujayralari saqlanib qolgan, rasmiylar chiqib ketishdan keyin ularning faollashishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
Source: www.aljazeera.com