Xitoyda okean chuqurliklarini uzoq muddat o'rganishga mo'ljallangan, suv sig'imi 74 ming tonnali o'ziyurar suzuvchi ilmiy platforma qurish bo'yicha shartnoma imzolandi. Mazkur ulkan loyiha doirasida oltita laboratoriya hamda ekipaj va tadqiqotchilarni qo'shib hisoblaganda, jami 238 kishi uchun qulay yashash va ishlash joylari barpo etilishi ko'zda tutilgan.
Ushbu tashabbus shu turdagi tadqiqotlar uchun maxsus yaratiladigan dunyodagi ilk suzuvchi sun'iy "orol" sifatida taqdim etilmoqda. Mutaxassislarning fikricha, u yirik ilmiy majmua imkoniyatlarini oddiy kema harakatchanligi bilan muvaffaqiyatli birlashtirishi kerak, garchi bunday ulkan inshootlarning amaldagi samaradorligi va ekologik ta'siri hali to'liq sinovdan o'tmagan bo'lsa-da.
Yangi platformadan Shanxay Szyao Tun universiteti foydalanishi rejalashtirilgan bo'lib, loyihalashtirish va qurilish ishlari Xitoy davlat kemasozlik korporatsiyasi — CSSC tarkibidagi Shanghai Waigaoqiao Shipbuilding kompaniyasiga topshirilgan. Qurilish jarayonini 2028-yilda boshlash, tayyor platformani esa 2030-yil iyul oyida buyurtmachiga topshirish rejalashtirilgani aytilmoqda.
Texnik tavsiflarga ko'ra, platformaning uzunligi 138 metr, eni esa 85 metrni tashkil etadi. U katamaran shaklidagi ikkita korpus va yarim botiq asosiy konstruksiyaga ega bo'lib, maksimal harakat tezligi soatiga qariyb 20 kilometrga yetishi kutilmoqda. Ikki korpusli tuzilish ochiq dengizda uzoq vaqt ishlashda yetarlicha barqarorlikni ta'minlashi taxmin qilinmoqda.
Shuningdek, inshoot dengiz holatining xalqaro shkalasi bo'yicha yetti ballgacha bo'lgan to'lqinlanishda, ya'ni 6-9 metr balandlikdagi to'lqinlarda ham o'z vazifalarini bajara olishi talab etiladi. Bundan tashqari, konstruksiya soatiga 260 kilometrdan yuqori barqaror shamol kuzatiladigan kuchli tayfunlarga bardosh berishga mo'ljallangan, biroq bu kabi ekstremal sharoitlardagi real sinovlar natijalari horakatda qanday bo'lishi noma'lumligicha qolmoqda.
Platformaning asosiy o'ziga xos xususiyati uning mustaqil harakatlanish imkoniyatidir. Bir nuqtaga doimiy mahkamlangan an'anaviy dengiz inshootlaridan farqli ravishda, u ilmiy vazifalarga qarab bir hududdan boshqasiga o'ta oladi. Bortdagi laboratoriyalar va keng ishchi paluba olimlarga portga tez-tez qaytmasdan, ochiq dengizda uzoq muddat tadqiqot olib borish imkonini berishi da'vo qilinmoqda.
Ilmiy majmuada og'ir dengiz uskunalari va muhandislik tizimlarini sinash, xavfli dengiz hodisalari, meteorologiya hamda okean ekotizimlarining uzoq muddatli o'zgarishlarini o'rganish rejalashtirilgan. Tadqiqotlar katta chuqurliklarda ishlash texnologiyalarini ham, Jahon okeani holatiga ta'sir qiluvchi murakkab tabiiy jarayonlarni ham qamrab olishi kutilmoqda.
Source: kun.uz