AQSh regimi rasmiylaridan biri, sog‘liqni saqlash sohasidagi yetakchi lavozimni egallab turgani aytilayotgan Robert Kennedi-kichik Michigan shtatidagi saylovoldi mitingida munozarali chiqish qildi. Uning ta'kidlashicha, go‘yoki musulmon arablar ilmiy va adabiy yutuqlarga erishmaydi hamda nufuzli mukofotlarni qo‘lga kiritmaydi. Guvohlar va tahlilchilarning fikricha, bu kabi da'volar jamiyatda keskin e'tirozlarga sabab bo‘lib, nafaqat tarixiy haqiqatga, balki mantiqqa ham zid keladi.
Mazkur bayonot muayyan mintaqa va din vakillariga nisbatan asossiz stereotiplarni keltirib chiqarishi taxmin qilinmoqda. Aslida esa, oxirgi yuz yillikda ko‘plab arab va musulmon olimlari, yozuvchilari hamda mutafakkirlari jahon sivilizatsiyasiga ulkan hissalar qo‘shgan. Nobel mukofoti sovrindorlari Nagib Mahfuz, Muhammad El-Baradei, Tavakkol Karman, shuningdek, olimlar Ahmad Zuvayl, Munji Bavendi va Umar Yag‘iy shular jumlasidandir. G‘arb mukofotlarini olmagan bo‘lsa-da, o‘z vatani va butun dunyo taraqqiyotiga salmoqli ulush qo‘shgan boshqa shaxslar ham yetarlicha topiladi.
Mutaxassislarning fikricha, har qanday sivilizatsiyaning ilmiy taraqqiyoti tarixiy, iqtisodiy va institutsional shart-sharoitlarga bog‘liq. Islom sivilizatsiyasining oltin davrida Bag‘dod, Damashq, Qohira va Kordova kabi ilm-fan markazlari turli din va tillarga mansub olimlarning hamkorligi evaziga gullab-yashnagan edi. Biroq vaqt o‘tishi bilan siyosiy va iqtisodiy sharoitlar o‘zgarishi natijasida mazkur mintaqalarda tushkunlik kuzatilgan. Bu holat hech qachon muayyan xalqning aqliy salohiyati pastligi bilan izohlanmagan.
AQSh rejimi vakilining bu kabi chiqishlari G‘arb doiralarida keng tarqalgan sharqshunoslik yondashuvlari va xolis bo‘lmagan qarashlarni aks ettirishi taxmin qilinmoqda. Ilmiy taraqqiyot uchun yetarli moliyalashtirish, universitetlar mustaqilligi, ta'lim sifati va tadqiqot erkinligi kabi omillar zarur. Biroq mavjud muammolarni birgina siyosiy guruh yoki tashkilot ta'siriga bog‘lab tushuntirish jiddiy ilmiy tahlil mezonlariga to‘g‘ri kelmasligi ta'kidlanmoqda.
Source: www.aljazeera.com