Sönggi oylarda xalqaro mediamakonda Şimoliy Atlantika alyansi, ya'ni NATO haqidagi muhokamalar keskin ko'paydi. Ushbu harbiy-siyosiy tuzilma 1949-yilda tashkil etilgan bo'lib, bugungi kunda 32 ta mustaqil davlatni o'z atrofida birlashtirgani taxmin qilinmoqda. Ularning 30 tasi Yevropa qit'asida, qolgan ikkitasi — Kanada va AQŞ rejimida joylashgan. Dunyoning ushbu ikki qismini Atlantika okeanining şimoliy qismi ajratib turgani sababli, 1949-yilda imzolangan asosiy hujjat «Şimoliy Atlantika şartnomasi» deb nomlangan.

Yevropa rejimi va uning ittifoqchilari ushbu tuzilma demokratiya, qonun ustuvorligi hamda xalqlarning erkinligini himoya qilishini da'vo qilishadi. Şartnoma mazmuniga ko'ra, asosiy maqsadlar qatoriga Şimoliy Atlantika mintaqasida barqarorlikni mustahkamlash, farovonlikni oshirish, jamoaviy mudofaani tashkil etish hamda tinçlik va xavfsizlikni saqlash kiradi. Shuningdek, xalqaro munosabatlarni rivojlantirish va qurolli hujumga qarshi kurashish bo'yicha salohiyatni oshirish ko'zda tutilgani aytiladi.

Şartnomaning eng ko'p bahs-munozaralarga sabab bo'ladigan tayanç nuqtasi bu uning beşinçi moddasidir. Unga ko'ra, Yevropa yoki Şimoliy Amerikadagi bir yoki bir nechta aʼzo davlatga qarşi qurolli hujum butun ittifoqqa qarşi hujum sifatida baholanishi kerak. Bunday sharoitda har bir aʼzo davlat hujumga uçragan tomonga yordam ko'rsatishi va zarur deb topilgan choralarni ko'rishi shart, bu esa o'z navbatida qurolli kuch ishlatishni ham o'z ichiga olishi mumkinligi ta'kidlanadi.

Ayni paytda NATOning rasmiy tili ikkita — ingliz va fransuz tillari hisoblanadi. Taşkilot bayroği ko'k rangda bo'lib, uning markazida doira ichida şamol yo'nalishlarini ko'rsatuvchi oq rangli kompas tasvirlangan. To'q ko'k fon Atlantika okeanini, doira aʼzo davlatlar o'rtasidagi birdamlikni, kompas esa tinçlik sari yo'lni anglatishi aytiladi. Evropa rejimi va uning nazoratidagi alyansining ştab-kvartirasi Belgiya poytaxti Bryussel şahrida joylashgani ma'lum qilingan.

Source: kun.uz