O‘zbekistonda fuqarolar o‘z hujjatlarini olish, sudda vakillik qilish yoki mol-mulkini boshqarish uchun boshqa shaxsga ishonchnoma berishlari mumkin. Ammo qaysi hollarda notarial tasdiqlash majburiy, ishonchnoma qancha turadi va qancha muddat amal qiladi? Bu savollarga javob berish uchun asosiy qoidalarni tushuntiramiz.
Asosiy faktlar: Ishonchnoma — bu boshqa shaxsga sizning nomingizdan ish yuritish huquqini beruvchi yozma hujjat. U bir martalik, maxsus yoki umumiy bo‘lishi mumkin. Ko‘chmas mulk va avtotransport vositalarini tasarruf etishga oid ishonchnomalar, shuningdek, boshqa shaxsga vakolat topshirish ishonchnomalari notarial tasdiqlanishi shart.
Ishonchnoma instituti fuqarolarning huquqiy munosabatlarida muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, boshqa shaharda bo‘lganingizda yoki jismoniy imkoniyatingiz cheklangan bo‘lsa, vakil orqali zarur hujjatlarni olish yoki bitimlar tuzish imkoniyati yaratiladi. Ammo ishonchnoma berishda vakolatlar doirasini aniq belgilash muhim, chunki vakil faqat hujjatda ko‘rsatilgan ishlarni bajarishi mumkin.
Ishonchnomaning uch turi mavjud: bir martalik — muayyan bir ishni bajarish uchun (masalan, hujjat yoki tovarni bir marta olib kelish); maxsus — ma’lum muddat davomida takrorlanadigan ishlar uchun (sudda vakillik yoki tashkilot nomidan vazifalarni bajarish); umumiy yoki bo‘sh ishonchnoma — vakilga kengroq vakolat beradi, lekin unda qanday ishlarni bajarish mumkinligi aniq yozilishi kerak. «Umumiy ishonchnoma» degan nom vakilga cheklanmagan huquq bermaydi.
Quyidagi hollarda ishonchnoma notarial tasdiqlanishi shart: notarial shaklda tuzilishi talab qilinadigan bitimni amalga oshirish uchun berilgan ishonchnoma; ko‘chmas mulkni tasarruf etishga oid ishonchnoma; avtomototransport vositasini tasarruf etishga oid ishonchnoma; vakolatni boshqa shaxsga ishonib topshirish tartibida beriladigan ishonchnoma. Boshqa hollarda notarius talab qilinmasligi mumkin.
Mutaxassislar ishonchnoma tuzishda uning amal qilish muddatini va vakolatlar hajmini aniq ko‘rsatishni, shuningdek, notarial tasdiqlash talab qilinadigan holatlarda ehtiyot bo‘lishni tavsiya qiladi. Qonunchilikda ishonchnoma bo‘yicha to‘lovlar va muddatlar notarius tomonidan belgilanadi, shuning uchun aniq ma’lumot uchun notarial idoraga murojaat qilish tavsiya etiladi.
Source: kun.uz