Eron neft eksporti AQSh bilan imzolangan memorandumdan so‘ng tez sur’atda tiklanishni boshladi. Kelishuvga ko‘ra, Vashington Tehronning neft va neft mahsulotlarini eksport qilishiga 60 kunlik imtiyozli ruxsat berdi. Bu Eron iqtisodiyoti uchun muhim yengillik bo‘ldi, chunki urushdan oldin ham mamlakat sanksiyalar tufayli og‘ir ahvolda edi.

Urushdan oldin Eronda inflyatsiya 50% ga yaqin edi, asosiy tovarlar taqchilligi kuzatilgan. Urush esa iqtisodiyotni yana 10% ga qisqartirdi. Neft eksporti keskin tushib, kuniga 64 000 barrelga yetgan edi. Endi esa, TankerTrackers ma’lumotlariga ko‘ra, 15-iyundan beri 36 million barrel neft Hormuz bo‘g‘ozi orqali eksport qilindi.

Kelishuvning ikkinchi bosqichi muzlatilgan aktivlarni ochish va 300 milliard dollarlik qayta qurish fondini yaratishni nazarda tutadi. Biroq bu shartlar Eronga qattiq talablar qo‘yadi, jumladan yadro dasturi va mintaqaviy guruhlarni moliyalashtirishni to‘xtatish. Tahlilchilarning fikricha, bu mablag‘lar oddiy eronliklarga kam foyda keltiradi.

Fors ko‘rfazi davlatlari (Qatar, Saudiya Arabistoni, BAA) qayta qurish fondining asosiy homiylari bo‘lishi kutilmoqda. Biroq ular Erondan ishonchni tiklashni talab qilmoqda. Mutaxassislar kelishuvning birinchi bosqichi sinov ekanligini va istalgan paytda barbod bo‘lishi mumkinligini ta’kidlamoqda.

Source: www.dw.com