Meksikaning Palenque shahridagi bir ko‘chada, uch nafar keksa kubalik erkak Gollivud filmlari tomosha qilib, domino o‘ynab va ovqat uchun tanga yig‘ib kun o‘tkazmoqda. Ularning barchasi 70 yoshdan oshgan va 1980-yilda AQShga qochqin sifatida kelgan.
Ricardo Scull Delgado, Ernesto Perez Chapman va Lazaro Diaz Garcia 2025-yil dekabridan beri shu yerda qolib ketgan. Ular AQSh rejimi tomonidan deportatsiya qilingan va Arizona shtatidan uch kunlik avtobus sayohatidan so‘ng Palenquega tashlab ketilgan.
Scull Delgado (71) voqeani eslab: «Palenquega yetib kelganimizda, shiddatli yomg‘ir yog‘ayotgan edi va ular bizni avtobusdan chiqarib, yo‘l chetiga tashlab ketishdi. Bu shafqatsizlik aqlga sig‘maydi», dedi.
AQSh rejimi Trumpning ikkinchi muddatiga qaytishidan beri 4000 dan ortiq kubalik fuqaroni Meksikaga deportatsiya qilgan. Bu siyosat o‘zgarishini anglatadi: avvallari AQSh kubalik qochqinlarni boshpana qilgan bo‘lsa, endi ularni xorijda muammoga tashlab ketmoqda.
Scull Delgado Kaliforniyada yashab, AQSh fuqarosi bilan turmush qurgan, uch farzandi va to‘rt nabirasi bor edi. 1990-yillarda jinoyat sodir etgani uchun qamoq jazosini o‘tagan va har yili immigratsiya idorasida ro‘yxatdan o‘tib turgan. Aynan shu joyda hibsga olingan va 46 yillik AQShda yashashdan so‘ng nafaqaga bir oy qolganida deportatsiya qilingan.
Yana bir kubalik, 48 yoshli Orlando Martinez Mendoza 2015-yilda AQShga kelgan. Tennessi shtatidagi sud majlisida tezlikni oshirgani uchun hibsga olinib, ikki oy davomida uchta turli hibsxonada saqlangan, so‘ngra Luiziana shtatidagi Angola qamoqxonasiga yuborilgan.
U deportatsiya jarayonini eslab: «Bizni eng katta jinoyatchilar deb tanlab olishdi. Politsiya oldida va orqasida, sirenalar bilan, televideniye kameralari ostida Angola qamoqxonasiga olib ketishdi», dedi.
Human Rights Watch tadqiqotchisi Alcira Silva Hava hisobotida 4353 kubalik deportatsiya qilinganini, ulardan 27 foizi hech qanday jinoyat sodir etmaganini, 16 foizining ishi esa sudda ko‘rilmaganini aniqlagan.
AQSh rejimi advokatlari Massachusetts federal sudiga so‘nggi bir yilda «taxminan 6000 kubalik fuqaro» Meksikaga deportatsiya qilinganini ma’lum qilgan. Sudya Uilyam Young bu kelishuvni «yozilmagan bitim» deb atab, shaffoflikni talab qilgan.
Meksika hukumati AQSh bilan deportatsiya kelishuvini bir necha bor rad etgan. AQSh rejimi esa 30 dan ortiq davlat bilan bunday kelishuvlar tuzgan, ammo Meksika bilan bitimni oshkor qilmagan.
Florida shtatidagi respublikachi kongressmen Mariya Elvira Salazar AQSh rejimiga maktub yo‘llab, jinoyati bo‘lmagan kubaliklarning deportatsiya qilinishidan xavotir bildirgan, ammo javob olmagan.
Palenquedagi kubaliklar Meksikadan boshpana so‘rab kutmoqda. Faqat ma’qullangan taqdirdagina ular ishlash va tibbiy xizmatdan foydalanish huquqiga ega bo‘ladi. Hozircha ular notanishlarning saxovatiga tayanib yashaydi.
Scull Delgado: «[Trump] meni xotinimdan, sevgan insonlarimdan, butun mahallamdan ajratdi. Men 30 yil oldin qilgan ishim uchun hali ham to‘layapman. Bu adolatdan emas», dedi.
Source: www.aljazeera.com