Kolumbiyada dushanba kuni sodir bo‘lgan halokatli zilziladan so‘ng qutqaruv ishlari rasmiylar ta’biri bilan aytganda “yakuniy bosqichga” kirdi. Qurbonlar soni 265 ga yetdi, 3500 dan ortiq kishi jarohatlandi.
Chorshanba kuni qutqaruv guruhlari zilziladan keyin 72 soatlik muddatga yaqinlashmoqda, bu davrda vayronalar ostida qolgan odamlarni tirik topish ehtimoli eng yuqori hisoblanadi. Magnitudasi 7,4 bo‘lgan zilzila Kolumbiyada bu asrdagi eng kuchli zilzila bo‘ldi. Mahalliy hokimiyat ma’lumotlariga ko‘ra, 500 ga yaqin kishi bedarak yo‘qolgan, 9 550 dan ortiq uy vayron bo‘lgan.
Kolumbiyaning qahva mintaqasi markazidagi Pereira shahrida 83, mamlakatning uchinchi yirik shahri Kali shahrida esa 74 kishi halok bo‘ldi. Kali meri Alejandro Eder chorshanba kuni “Biz yakuniy bosqichga kirmoqdamiz, bu keyin ham tirik qolganlar bo‘lmaydi degani emas, lekin bu qiyinroq”, dedi.
Prezident Abelardo de la Espriella zilzila natijasida vayron bo‘lgan kasalxonalar, maktablar, uylar va infratuzilmani tiklashga yordam berish uchun favqulodda jamg‘arma tashkil etishga va’da berdi. “Bu shubhasiz ulkan fojia”, dedi de la Espriella, u zilziladan uch kun oldin inauguratsiya qilingan edi. “Bizning sa’y-harakatlarimiz bedarak yo‘qolganlarga qaratilgan”.
De la Espriella, shuningdek, zilzila yetkazgan zararni bartaraf etish uchun iqtisodiy favqulodda holat e’lon qildi, ammo bu qanday choralarni o‘z ichiga olishini aniq aytmadi. Pereirada qutqaruvchilar qulagan novvoyxonaga e’tibor qaratishdi, u yerda dushanba kungi zilziladan beri qolgan ko‘cha sotuvchisi hali ham vayronalar ostida tirik bo‘lishi mumkin deb taxmin qilishmoqda.
Tebranishlarni aniqlaydigan asbob-uskunalardan foydalangan holda, qutqaruvchilar Pablo Loaizadan hayot belgilari borligini aniqlashdi, bu esa uning yaqinlarini vayronalar tashqarisida to‘planishiga sabab bo‘ldi. “Ular bizga bu u bo‘lishi mumkinligini aytishdi”, dedi uning jiyani, 16 yoshli Sara Loaiza AFP agentligiga. “Yuragim ko‘kragimdan chiqib ketay deyapti”.
Qarindoshlarining aytishicha, qamalgan odam qutqaruvchilar vayronalar ostidan ikki marta, keyin uch marta taqillatishni so‘rashganda javob bergandek bo‘lgan. Ko‘plab kolumbiyaliklar yordam berish uchun safarbar bo‘lib, zarar ko‘rgan mahallalarga suv, oziq-ovqat va materiallar olib kelishdi, qon topshirish markazlari oldida uzun navbatlar paydo bo‘ldi.
Kalida favqulodda vaziyat guruhlari uchinchi kecha ham yalang qo‘llari, kranlar va itlar bilan ishlashga tayyorlanishdi – dam olish uchun to‘xtamadilar, balki hayot belgilarini tinglashdi. “Har yarim soatda biz hamma jim bo‘lishini so‘raymiz, odamlarni tirik topa olamizmi, deb”, dedi ko‘ngilli qutqaruvchi Yoxana Sanches AFPga. “Hozirgacha uch kishi tirik va uch kishi o‘lik holda topildi”.
Kalining janubidagi Torres del Limonar majmuasida aholi uzun chelak zanjirlarini tashkil qilishdi, askarlar, meriya xodimlari va boshqalar vayronalar cho‘qqisidan molozlarni uzatishdi. Bogota o‘t o‘chirish bo‘limi xodimi Kamilo Kano Reuters agentligiga qutqaruv ishlari tartibli bo‘lganini, chunki politsiya ko‘ngillilar sonini cheklay boshlaganini, bu shovqin va tebranishlarni kamaytirishga yordam berganini va sensorlarga vayronalar ostidagi harakatni yaxshiroq aniqlashga imkon berganini aytdi.
Prezident de la Espriella, avvalgi chap qanot hukumatining nomzodiga qarshi kam farq bilan g‘alaba qozongan, saylovoldi dasturi kam davlat xarajatlari va qattiqroq xavfsizlikka qaratilgan edi, u hafta boshida zarar ko‘rgan hududlarga tashrif buyurdi. “Zilzila yangi Kolumbiya prezidenti uchun birinchi sinov bo‘ladi”, dedi mojaro monitoring guruhi ACLEDning Lotin Amerikasi va Karib dengizi bo‘yicha katta tahlilchisi Tiziano Breda AFPga. “De la Espriella davlat moliyasini qisqartirish, jumladan davlat xavf-xatarni boshqarish bo‘limini moliyalashtirishni to‘xtatish platformasi bilan chiqdi”, deb qo‘shimcha qildi u. “Bu bo‘lim hozirda favqulodda vaziyatga javob berishda birinchi o‘rinda turibdi”.
Source: www.aljazeera.com