Tehron, Eron – AQSh ma'muriyati Eronga qarshi yangi sanksiyalar paketini e'lon qilib, o'z raqibini iqtisodiy jihatdan bo'g'ishni maqsad qilganini aytmoqda. Biroq ko'plab eronliklar uchun bu choralar hukumatga emas, balki oddiy fuqarolarga qaratilgandek tuyulmoqda.
AQSh va uning ittifoqchilari tomonidan kiritilgan oldingi sanksiyalar ham Eron aholisiga nomutanosib ta'sir ko'rsatgan. Milliy valyuta qadrsizlanishi oziq-ovqat va dori-darmon narxlarining oshishiga olib keldi, bank o'tkazmalari bloklandi, raqamli xizmatlar cheklandi. AQShning sayohat taqiqi esa minglab odamlarning orzularini puchga chiqardi.
So'nggi haftada Tramp ma'muriyati "Iqtisodiy chetlash" operatsiyasi doirasida fuqarolik hayotiga ta'sir qiluvchi yana beshta muhim sektorga – aviatsiya, raqamli aktivlar, oltin, dengiz transporti va texnologiyaga nisbatan ikkilamchi sanksiyalarni kengaytirdi. Bu sektorlar moliya, qurilish va ishlab chiqarish kabi boshqa sohalar qatoriga qo'shildi.
AQSh Moliya vazirligining xorijiy aktivlarni nazorat qilish idorasi (OFAC) universitetlar va amerikaliklar tomonidan Eron bilan cheklangan hamkorlikni, jumladan akademik almashinuv dasturlarini va notijorat ta'lim xizmatlarini ruxsat etuvchi umumiy litsenziyalarni ham muddatsiz to'xtatdi. Shuningdek, sport va konferensiya xizmatlari hamda shaxsiy pul o'tkazmalariga oid ruxsatnomalar ham bekor qilindi.
Bu qarorlar allaqachon minglab eronlik yoshlarga ta'sir qilmoqda. TOEFL va GRE imtihonlarini o'tkazuvchi Educational Testing Service (ETS) Eron hududida testlarni vaqtincha to'xtatdi. Duolingo esa faqat Eron ID karta egalariga ingliz tili testini o'tkazishni taqiqladi, hatto chet elda yashovchi eronliklarga ham.
Eronlik talabalar bu vaziyatdan xavotirda. Telegram guruhlarida ularning ko'pchiligi yig'lashdan boshqa iloji yo'qligini, ba'zilari esa Turkiya yoki Armanistonga test topshirish uchun borishga majbur bo'lishini aytmoqda. Ba'zilar petitsiya yig'moqda, boshqalar esa Duolingo ilovasini past baholamoqda.
Eronliklar bu sanksiyalar ularni millatiga qarab kamsitish ekanini, hukumatga esa hech qanday zarar yetmasligini ta'kidlamoqda. "Bu sanksiyalar aslida kimga zarar keltirayapti? Bizni insoniyat ro'yxatidan o'chirib tashlashayotgandek", deydi tehronlik yosh Danial.
AQSh prezidenti Tramp esa "Eron rasman muvaffaqiyatsiz davlatdir. U O'LDI!" deb yozdi. Ammo bu so'zlar eronliklarga tasalli bermayapti, chunki ularning kelajagi xavf ostida qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com