Yamanning hutiylar isyonchi guruhi payshanba kuni Qizil dengiz sohilidagi Moxa (boshqa talaffuzda Mokka) port shahrini egallab oldi. Bu voqea mamlakatda to'rt yillik nisbiy tinchlikdan so'ng fuqarolar urushi qayta boshlanishi mumkinligi haqidagi xavotirlarni kuchaytirdi. Moxa Bob-ul-Mandab bo'g'ozidan atigi 80 kilometr uzoqlikda joylashgan bo'lib, bu bo'g'oz Qizil dengizni Aden ko'rfazi bilan bog'laydigan muhim savdo yo'lidir.

Qizil dengiz AQShning Iron bilan urushi fonida Hormuz bo'g'oziga muhim alternativa bo'lib xizmat qilgan edi. Hormuz bo'g'ozidagi kemalar harakati buzilishi natijasida jahon neft narxlari keskin oshgan. Hutiylar vakili Abdulsalom Reuters agentligiga Qizil dengiz va bo'g'ozda navigatsiya erkinligi va xalqaro savdo xavfsizligi ta'minlanishini, amaliyotlar faqat muayyan nishonlarga qaratilganini aytdi. Biroq hutiylar o'tmishda Qizil dengizdagi xalqaro kemalarga hujum qilib, buni G'azodagi falastinliklar bilan birdamlik deb izohlagan edi.

Shu bilan birga, hutiylar Saudiya Arabistonini Toiz viloyatining janubi-g'arbiy qismiga zarbalar berishda aybladi. Hutiylarning Al-Masirah telekanali AFP agentligiga ko'ra, "Saudiya dushmani G'arbiy Toizning Zubab tumaniga 10 ta zarba berdi" deb xabar qildi. Zubab Moxaning janubida joylashgan. So'nggi oylarda hutiylar va Yamanning xalqaro tan olingan hukumati o'rtasidagi janglar kuchaydi, isyonchilar mamlakat qirg'oq chizig'ini nazorat qilishni mustahkamlashga harakat qilmoqda.

Moxaning egallanishi Iron qo'llab-quvvatlaydigan guruhning 2022-yilda BMT vositachiligida imzolangan sulhdan buyon erishgan eng katta hududiy yutug'idir. Hutiylar Yaman poytaxti Sana va mamlakat shimoli va g'arbidagi aholi zich joylashgan hududlarning katta qismini nazorat qiladi. Xalqaro tan olingan hukumat janubiy Aden shahrida joylashgan bo'lib, Saudiya Arabistonidan katta yordam oladi. Yaman fuqarolar urushi 150 mingdan ortiq odamning hayotiga zomin bo'lib, boshqalarni ocharchilik yoqasiga olib keldi.

Source: www.dw.com