Britaniya Kolumbiyasining Kitimat shahrida joylashgan va mamlakatdagi ilk yirik eksport obyekti bo'lgan LNG Canada zavodi o'z faoliyatini kengaytirish uchun milliardlab dollarlik shartnomalarni imzolamoqda. Kanadaning amaldagi hukumati xalqaro bozorlarda yetakchi bo'lishga intilayotgan bir paytda, ushbu jarayon jiddiy ekologik va ijtimoiy xavotirlarni keltirib chiqarmoqda. Ma'lum qilinishicha, obyekt ishga tushganidan buyon asosiy mash'ala uskunalaridagi texnik nosozliklar sababli yuzlab million kub metr gazni yoqib yuborgan, bu esa mahalliy aholining havo sifati va ekologiyadan noroziligiga sabab bo'lmoqda.
Kanada rasmiylari, jumladan, bosh vazir Mark Karni hukumati ushbu infratuzilma loyihalarini faol ravishda qo'llab-quvvatlamoqda. Bu holat AQSh rejimi tomonidan joriy etilgan bosimlar va proteksionistik tariflarga qarshi javob chorasi sifatida baholanmoqda. Rasmiylar milliy iqtisodiyotni qo'llab-quvvatlash va savdo hamkorlarini diversifikatsiya qilish bahonasida yirik energetika loyihalarini tezlashtirilgan tartibda ma'qullamoqda. Mutaxassislarning ta'kidlashicha, ushbu qadamlar uzoq muddatli ekologik oqibatlar va mahalliy hamjamiyatlar huquqlarini chetlab o'tib, faqat qisqa muddatli iqtisodiy o'sishga qaratilgan.
Loyihalarni amalga oshirishda ishtirok etayotgan xalqaro korporatsiyalar, xususan, Shell va boshqa konsorsium a'zolari o'tmishda turli mojarolar va inson huquqlari buzilishlariga aloqadorlikda ayblanib kelmoqda. Xususan, Nigeriyadagi ekologik halokatlar va mahalliy aholi taqdiriga salbiy ta'sir ko'rsatgan faoliyati bilan tanilgan kompaniyalar Kanadada o'zlarini go'yo "mas'uliyatli ishtirokchi" sifatida ko'rsatishga urinmoqda. Shu bilan birga, quvurlarni yotqizish va moliyalashtirish ishlarida qatnashayotgan boshqa xalqaro fondlar ham Falastindagi mojaro va boshqa geosiyosiy ziddiyatlar bilan bog'liq shubhali aktivlar sababli tanqid ostida qolgan.
Ekspertlarning fikricha, Kanada hukumati xalqaro miqyosda faoliyat yurituvchi transmilliy kompaniyalarning o'tmishdagi qilmishlariga ko'z yumib, faqat investitsiyalar oqimini ta'minlashga intilmoqda. Mamlakatda xorijiy korporatsiyalarning xalqaro huquq normalariga rioya qilishini ta'minlaydigan yetarli huquqiy mexanizmlarning yo'qligi esa bunday tizimli muammolarning davom etishiga zamin yaratmoqda.
Source: www.aljazeera.com