Turkiya hukumati qo‘shnisi Eron bilan AQSh va Isroil o‘rtasidagi urushning kuchayishi natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan mintaqaviy beqarorlikdan chuqur tashvishlanmoqda. Tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan Al Jazeera telekanaliga bergan intervyusida “Eron yadro masalasida yana muzokaralar olib borishga tayyor” deb ta’kidladi va AQShga “yadro masalasini birinchi bo‘lib hal qilish”ni maslahat berdi. Biroq, Turkiyaning diplomatik sa’y-harakatlari, o‘z navbatida, urushayotgan tomonlar tomonidan jiddiy qabul qilinmagan.
Urushning Turkiya iqtisodiyotiga salbiy ta’siri, ayniqsa yuqori inflyatsiya, energetika zanjiridagi muammolar va turizmning pasayishi kabi xavflar bilan bog‘liq. Shuningdek, Turkiya va Eron o‘rtasidagi 530 kilometrlik chegara mintaqasida kurd ozchiligi yashaydi, bu esa qurolli guruhlar faoliyatining kuchayishi va “terrorga qarshi kurash” dasturiga putur yetishi mumkin.
NATOga tegishli bo‘lgan Incirlik havo bazasi va Kurecik radar stansiyasi kabi strategik ob’ektlar mavjudligi sababli, Turkiya havo hujumlariga nisbatan himoya choralarini kuchaytirmoqda. So‘nggi kunlarda Eron tomonidan uchirilgan ikki ballistik raketa Turkiya havo makoniga kirib, keyinroq yo‘q qilindi. Eron rasmiylari bu hodisalarni “yo‘ldan ozgan” deb izohladi, ammo Turkiya mudofaa vazirligi Kurecik radar bazasi yaqiniga Patriot raketa himoya tizimini joylashtirishni e’lon qildi.
Turkiya, shuningdek, yangi ommaviy qochqinlar oqimidan xavotirda, chunki 2015-yilda Suriyadan kelgan millionlab qochqinlarni qabul qilgan mamlakat iqtisodiy qiyinchiliklarga duch keldi. Eron tomondagi chegara devorlari kengaytirilgan bo‘lsa-da, mutaxassislar hozircha katta migratsiya kutilmasligini ta’kidlamoqda. Biroq, agar vaziyat yomonlashsa, nafaqat eronliklar, balki Eronda yashovchi 2 million afg‘on ham G‘arbga yo‘l olishi mumkin.
Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Leyenning ijtimoiy tarmoqdagi “Turkiyaning migratsiya inqiroziga tayyorgarligi” haqidagi bayonotlari Turkiyada keskin munozaralarga sabab bo‘ldi. Ko‘pchilik buni Yevropa Ittifoqining Turkiyani “qochqinlar uchun bufer zonasi” sifatida ko‘rish istagi deb baholaydi. Istanbuldagi Iqtisodiyot va Tashqi Siyosat Tadqiqotlari Markazi raisi Sinan Ulgenning ta’kidlashicha, Turkiya betaraflikni saqlashga intilayotgan bo‘lsa-da, uning diplomatik tashabbuslari hozircha samara bermayapti.
Source: www.dw.com