G'azo – Falastin. Ilgari Barud oilasi Hayit tongida erta turib, Shati qochqinlar lageri ko'chalarida haydab, qarindoshlar uyiga borib, qurbonlik go'shtini oila a'zolari o'rtasida taqsimlardi. Har hayit oxirida esa yillik oilaviy suratga tushishardi.
Ammo bugun, Isroilning G'azoda falastinliklarga qarshi genotsidi davom etayotgan bir paytda, Vala Barud qo'lida o'sha suratning so'nggi nusxasini ushlab, o'tgan zamonning yagona xotirasi sifatida qaraydi. 22 kishidan 13 nafari ketma-ket Isroil hujumlarida halok bo'lgan, jami 80 dan ortiq oila a'zosi o'ldirilgan.
Baha Barud bir necha kun oldin Isroil zarbasida halok bo'ldi. Endi oila hayitni uning ta'ziya chodirida boshlab, kasalxonada jasadini kutib o'tkazmoqda. Vala deydi: “Urush yaqinlarimizni yeb bitirmadi. Biz ikki davr o'rtasida qamalganmiz va og'riqli xotiralarga g'arq bo'lyapmiz.”
G'azo sog'liqni saqlash vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, Isroil genotsidi 73 mingga yaqin odamni o'ldirgan. Beva ayol Hajja Shama al-Zorbatli kichkina chodirda yashaydi. “Hayit chodirlarga kirmaydi,” deydi u. Uning chodirida elektr, telefon, televizor yo'q – hatto bugun qanday kun ekanini bilmaydi.
70 yoshli al-Zorbatli eski hayitlarini eslaydi: bozorga borib, nevaralariga kiyim olib, shirinliklar va hayit kulchalari pishirardi. Bugun esa “bu shahidlar hayiti, quvonchsiz va ortiqcha yo'qotish bilan o'tmoqda”. U eskirgan tuflisi va yirtiq ko'ylagini ko'rsatib: “Boshqa bitta ko'ylagim bor, birini yuvib, ikkinchisini kiyaman,” deydi.
Qo'shni chodirda Muhammad Ubayd hayitni yolg'iz o'tkazmoqda. Urush uning xotini, oyoqlari va uyini olib ketgan. Nogiron bo'lib, Qur'on o'qish bilan vaqt o'tkazadi. “Men hurmatli edim, to'rt qavatli uyim bor edi. Urush meni ezdi. Ilgari qurbonlik so'yib, qo'shnilarga tarqatardim, endi odamlar menga sadaqa beradi,” deydi u.
Qurbonlik an'anasi deyarli yo'qolgan. “Ru'ya” xayriya jamg'armasi koordinatori Karam Xolidning aytishicha, bu yil qurbonlik mavsumi butunlay to'xtagan. Bitta qo'yning narxi 4500-6000 dollargacha ko'tarilgan (urushdan oldin 350 dollar edi). Jamg'arma muzlatilgan go'sht tarqatishga o'tgan.
Go'sht savdogari Muhammad an-Najjar G'azo bozoridagi muzlatilgan go'shtning 80 foizi Isroildan, qolgani Misrdan kelishini aytadi. Tirik hayvonlar deyarli yo'qolgan. Bir kilogramm qo'y go'shti 300 shekel (105 dollar) ga yetgan.
Bozorlarda hayit oldi tayyorgarliklari sust. Kiyim do'koni egasi Amjad Akram yuk tashish narxi 8 barobar oshganini, bir quti kiyim uchun 2000 shekel (705 dollar) to'lash kerakligini aytadi. Xaridorlar faqat narx so'rab, hayratda ketishadi.
G'azoda hayit al-Adha deyarli nishonlanmaydi. Faqat qochqinlar lagerlaridan takbir sadolari eshitiladi. Odamlar o'ta qashshoqlik va yo'qotishlarga g'arq bo'lib, singan hayotlarini tiklashga urinmoqda.
Source: www.aljazeera.com