Olam

AQShning sobiq prezidenti Donald Trump Eron bilan har qanday kelishuv faqat mamlakatning "shartsiz taslim bo‘lishi" bilan amalga oshirilishi kerakligini ta'kidladi. U o‘zining "Truth Social" ijtimoiy tarmog‘ida yozgan postida bu talabni qo‘yib, Eron bilan kelishuv imkoniyatini rad etdi. Trumpning bu bayonoti urushni tugatish uchun diplomatik vositachilik qilish haqidagi eronlik rasmiylarning e'lonlariga javob sifatida chiqdi.

1-fevral yakshanba kuni sariq, ko‘k va oq rangdagi Sudan Airways samolyoti Xartum xalqaro aeroportiga qo‘ndi. Samolyotdan tushgan 160 yo‘lovchi shodlikdan baqirishdi, bir-birlarini quchoqlashdi va selfi suratlar oldi. Bu 2023-yildan beri shaharga kelgan faqat ikkinchi tijorat reysi bo‘lib, mamlakatda davom etayotgan fuqarolar urushi va dron hujumlari xavfi ostida muhim voqea hisoblanadi.

AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi kuchayib borayotgan bir paytda, Yevropa Ittifoqi (YI) tobora ko‘proq tanqid va tahdidlar ostida qolmoqda. YI, uning asosiy davlatlari va Buyuk Britaniya xalqaro huquqqa rioya qilinishini talab qilib, Eronga qarshi bayonotlar berishdi, ammo haligacha o‘rtacha strategiya shakllantira olmagan holda, Yaqin Sharqdagi inqirozda chetda qolib, samarasiz ko‘rinishmoqda.

Karakas yaqinidagi ijtimoiy uy-joy majmuasida joylashgan kichik kvartirada, Adriana Briceño qog‘ozga o‘ralgan eski shokolad qopig‘ini ushlab turibdi. Uning yozilgan ko‘k siyoh bilan yozilgan xabari uning o‘g‘li tomonidan yozilgan bo‘lib, otasi Ángel Godoyga mo‘ljallangan. Ángel Godoy Venesuelaning dahshatli El Helicoide qamoqxonasida mahbus bo‘lgan.

Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Esmoil Bag‘aeiyning xabar berishicha, Tehrondagi Nilufar maydonidagi boshlang‘ich maktab AQSh va Isroilning hujumlariga uchragan. Bag‘aeiy juma kuni X ijtimoiy tarmog‘ida Shahid Hamedani maktabining hujumdan oldin va keyingi holatini ko‘rsatuvchi videoni joylashtirdi, biroq hujumning aniq sharoitlari yoki jabrlanganlar soni haqida ma’lumot bermadi.

Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov AQSh va Isroilning 28-fevraldagi Eron hujumini "tinchlikni buzuvchi harakatlar" deb baholab, to‘qnashuvni to‘xtatishga chaqirdi. Lavrov Rossiyaning vositachilik taklifini bildirdi, Vladimir Putin esa "chuqur tashvish" bildirdi. Biroq, Rossiyaning Ukraina bilan urushi beshinchi yilga o‘tgan holda, tinchlik istiqbollari hali ko‘rinmayapti.

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev bugun Toshkentda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida mamlakatning yangi tashqi siyosat konsepsiyasini e’lon qildi. Ushbu hujjat O‘zbekistonning kelajakdagi xalqaro munosabatlarini belgilaydigan asosiy yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi va mamlakatning mintaqaviy va global maydonda o‘sishini rag‘batlantirishga qaratilgan.

Eron o‘zining Shahed dronlarining o‘n minglab zaxiralarini yer osti ishlab chiqarish ob’ektlarida saqlayotgani haqidagi ma’lumotlar paydo bo‘ldi, bu esa ushbu qurollarni uzoq muddatga mo‘ljallanganligini ko‘rsatmoqda. Bu dronlar Yaqin Sharq mamlakatlarida, jumladan, Saudiya Arabistoni, Bahrayn, Qatar va Birlashgan Arab Amirliklarida qo‘llanilgan, bu esa mintaqaviy mojaroning kengayishini aks ettiradi.

2023-yil oktabridan boshlab, AQSh va Isroil rejimlari Eronni diplomatik va harbiy bosim ostiga olish orqali uning jangovar qobiliyatini pasaytirishga umid qilishgan. Biroq, bu bosim Eronning o‘zini cheklash istagini yo‘q qilishga olib keldi. Fors ko‘rfazi bo‘ylab uchayotgan raketalar va dronlar shuni ko‘rsatadiki, Eron endi o‘zini tutmayapti.

Eron harbiy rahbarlari va qo'mondonlari yillar davomida bu daqiqaga tayyorgarlik ko'rishgan. Ular mintaqaviy ambitsiyalari Isroil yoki AQSh bilan to'g'ridan-to'g'ri to'qnashuvga olib kelishi mumkinligini tushungan va bunday urushda ikkala tomon ham jalb bo'lishini bilishgan. O'tgan yozgi 12 kunlik urushda bu naqsh aniq ko'rinib, Isroil birinchi zarbani bergan, AQSh esa bir necha kundan keyin qo'shilgan.

Eron o‘zining Shahed dronlarining o‘n minglab zaxiralariga ega ekanligi haqidagi hisob-kitoblar ortidan, bu qurollar Yaqin Sharqdagi kengayib borayotgan mojaroda muhim rol o‘ynamoqda. Eron ommaviy axborot vositalari tomonidan chiqarilgan videolarda yer osti ishlab chiqarish inshootlarida saqlanayotgan katta zaxiralar ko‘rsatilgan, bu Eronning bu qurollarni uzoq muddatga ishlatish imkoniyatini bildiradi. Bu hafta dronlar bir nechta Yaqin Sharq mamlakatlarida qo‘llanildi, Eron esa AQSh va Isroil tomonidan boshlangan urushga javoban AQSh aktivlariga hujum qilayotganini da‘vo qilmoqda.

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Davlat Boshqaruvini Isloh Qilish Kengashining yig‘ilishida davlat tizimini tubdan yangilash, korrupsiyaga qarshi kurashni kuchaytirish va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish bo‘yicha keng qamrovli rejalarni e’lon qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu islohotlar mamlakatning raqobatbardoshligini oshirish va fuqarolarning hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan.