O‘zbekistonda davlat xizmatlari sohasida keng ko‘lamli islohotlar boshlandi. Prezident Shavkat Mirziyoyev 2030 yilgacha davlat organlari funksiyalarini 30 foizga qisqartirish, xizmatlarning 90 foizdan ortig‘ini onlayn rejimga o‘tkazish va “nol byurokratiya” tamoyilini joriy etishni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar taqdimoti bilan tanishdi.

So‘nggi yillarda davlat xizmatlari hajmi 10 baravardan oshib, 61 milliondan ziyodni tashkil etdi, shundan 80 foizi onlayn tarzda ko‘rsatilmoqda. Faqat 2025 yilning o‘zida tadbirkorlar uchun ikki mingdan ortiq majburiy talablar bekor qilindi.

Shunga qaramay, tizimda ortiqcha tartib-taomillar saqlanib qolmoqda: bugungi kunda 5 650 ta davlat organi funksiyasi, 42 mingdan ortiq majburiy talab va 1 041 turdagi davlat xizmati mavjud. Davlat rahbarining baholashicha, bunday yuk tizimni qimmat va samarasiz qiladi, shuning uchun asosiy yo‘nalishlar sifatida deregulyatsiya, raqamlashtirish va soddalashtirish belgilandi.

2030 yilgacha Birlashgan Arab Amirliklari bilan hamkorlikda “Byurokratiyani tugatish – 2030” dasturi amalga oshirilmoqda, buning uchun Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi huzurida loyiha ofisi tashkil etilgan. Uning doirasida davlat organlari funksiyalarini 30 foizga qisqartirish, tadbirkorlarga qo‘yiladigan talablarni 20 foizgacha optimallashtirish va elektron xizmatlar ulushini 90 foizdan oshirish rejalashtirilgan.

783 ta xizmatda “nol byurokratiya” tamoyilini joriy etish taklif qilinmoqda: ulardan 550 tasi to‘liq elektron shaklga o‘tkaziladi va ularni ko‘rsatish bosqichlari ikki baravar qisqaradi. Yana 80 ta xizmat proaktiv va kompozit bo‘ladi, bu esa fuqarolarga idoralarga murojaat qilmasdan ularni olish imkonini beradi. Bu aholining transport xarajatlarini yiliga 35 milliard so‘mga kamaytirishi kutilmoqda.

80 ta xizmatni ko‘rsatish muddati 2-3 baravar – 13 kundan 6 kungacha qisqaradi, 10 ta xizmat to‘liq avtomatlashtiriladi. 25 ta xizmat bo‘yicha to‘lovlarni kamaytirish yiliga 851 milliard so‘mgacha tejash imkonini beradi. Yana 10 ta xizmatni xususiy sektorga topshirish, 15 turdagi ma’lumotnomalarni esa to‘liq raqamlashtirish rejalashtirilgan, bu 270 dan ortiq xizmatda hujjatlarni qayta yig‘ishni istisno qiladi.

Islohotlarning alohida bloki talablarni qayta ko‘rib chiqishga tegishli: tadbirkorlar uchun atigi 20 ta me’yoriy hujjatda 500 dan ortiq tarqoq talablar mavjud, ularni tizimlashtirish 30 foizdan ko‘proq qisqartirish imkonini beradi. Shuningdek, sanitariya hujjatlari va tibbiy ko‘rikdan o‘tish uchun xodimlar ro‘yxatini avtomatik shakllantirish rejalashtirilgan, bu yiliga 1 milliard so‘mgacha tejash va 24 ming ish soatini bo‘shatish imkonini beradi.

Islohotlarning iqtisodiy samarasi ma’muriy yukni kamaytirish hisobiga yiliga 1,5 milliard dollarni tashkil etishi baholanmoqda. Qo‘shimcha ravishda 800 million dollargacha investitsiyalarni jalb qilish va yiliga 750 million dollarga mahsuldorlikni oshirish kutilmoqda. Umuman olganda, 2030 yilgacha chora-tadbirlar iqtisodiyotni 13 milliard dollarga oshirishi mumkin.

Islohotlarni amalga oshirish uchun reestr.gov.uz davlat funksiyalari va xizmatlari reyestrlari yagona platformasini yaratish, sun’iy intellektdan foydalangan holda Bureaucracy radar baholash tizimini joriy etish va tadbirkorlarning xarajatlarini hisoblash uchun “Biznes-kalkulyator”ni ishga tushirish ko‘zda tutilgan.

Prezident har bir idora bo‘yicha raqamlashtirishning aniq rejalari bilan qaror loyihasini tayyorlashni, funksiyalarni qayta ko‘rib chiqishni, ortiqcha talablarni bekor qilishni va xususiy sektor ishtirokini kengaytirishni, shuningdek, “nol byurokratiya” tamoyilini butun davlat boshqaruvi tizimiga tatbiq etishni tezlashtirishni topshirdi.

Eslatib o‘tamiz, may oyidan boshlab nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun guruhni belgilash va imtiyozli davolanishga elektron navbatga qo‘yish tartiblari yagona kompozit xizmatga birlashtirildi. Bu fuqarolarni turli idoralarga bir nechta ariza topshirish zaruratidan xalos qildi.

Source: podrobno.uz