Markaziy bank 2026-yilning birinchi choragi yakunlari bo‘yicha mijozlar murojaatlari ko‘rsatkichlari eng yuqori bo‘lgan banklar ro‘yxatini e’lon qildi. Regulyator ma’lum qilishicha, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish hamda bank xizmatlari sifatini oshirish maqsadida Markaziy bank va boshqa davlat idoralariga banklar faoliyati yuzasidan kelib tushayotgan murojaatlarni muntazam tahlil qilib boradi.
E’lon qilingan infografikaga ko‘ra, murojaatlar indeksi bo‘yicha eng yomon ko‘rsatkich Biznesni rivojlantirish bankida qayd etilgan — 3,34. Undan keyin Anor Bank — 3,29 va Mikrokreditbank — 3,23 ko‘rsatkich bilan joylashgan. Shuningdek, o‘ntalikka AVO Bank — 2,16, TBC Bank — 2,06, Davr Bank — 1,85, Tenge Bank — 1,72, Asakabank — 1,26, Turon Bank — 1,25 va Agrobank — 1,22 ko‘rsatkich bilan kirgan.
Markaziy bank aniqlik kiritishicha, mijozlar soniga nisbatan murojaatlar ulushining yuqori bo‘lishi ba’zi masalalarga alohida e’tibor qaratish zarurligini ko‘rsatadi. Ular orasida bank mahsulotlari va xizmatlari bo‘yicha mijozlarga yetarli tushuntirish berilmasligi, murojaatlarga o‘z vaqtida va sifatli javob taqdim etilmasligi, takroriy shikoyatlarga sabab bo‘layotgan tizimli kamchiliklarning saqlanib qolishi, shuningdek, masofaviy xizmatlar, to‘lovlar, kreditlar va boshqa bank operatsiyalari bilan bog‘liq muammolarning o‘z vaqtida hal etilmasligi bor.
Regulyator, shuningdek, iste’molchilar huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha ichki nazorat mexanizmlarini yanada takomillashtirish zarurligini qayd etdi. Shu munosabat bilan Markaziy bank mazkur banklarga murojaatlar kelib chiqish sabablarini chuqur tahlil qilish, takroriy shikoyatlarga olib kelayotgan omillarni bartaraf etish, murojaatlarni ko‘rib chiqish jarayonlarini takomillashtirish, mijozlarga xizmat ko‘rsatish sifati va ichki nazorat mexanizmlarini kuchaytirishni tavsiya qildi. Bundan tashqari, banklarga iste’molchilar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan profilaktik choralarni kengaytirish ham tavsiya etildi.
Markaziy bank alohida qayd etishicha, mazkur indeks bankning moliyaviy barqarorligi yoki ishonchliligini baholamaydi. U faqat mijozlar soniga nisbatan kelib tushgan murojaatlar ulushini aks ettiradi. Indeks metodologiyasi ikki ko‘rsatkich nisbatiga asoslanadi: muayyan bank bo‘yicha murojaatlarning banklar faoliyati yuzasidan iste’molchilarning jami murojaatlaridagi ulushi hamda ushbu bank mijozlarining bank tizimidagi jami mijozlar sonidagi ulushi.
Hisob-kitobda faol mijozlar inobatga olinadi. Ularga hisobot davri oxiriga kelib omonatlari, muddatli yoki talab qilib olinadigan hisobvaraqlari mavjud bo‘lgan jismoniy shaxslar, shuningdek bank hisobvaraqlariga ega yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar kiradi. Chorak davomida 100 tadan kam murojaat kelib tushgan banklar bo‘yicha indeks hisoblanmaydi.
Avvalroq Markaziy bank raisi Timur Ishmetov Oliy Majlis Senatining yalpi majlisida O‘zbekiston Markaziy banki ilk bor banklarning fuqarolar murojaatlari bilan ishlash indeksini e’lon qilishni rejalashtirayotganini ma’lum qilgandi. Shuningdek, u Markaziy bank ijtimoiy tarmoqlarda fuqarolarning bank xizmatlari sifatiga doir shikoyatlari uchun alohida kanallar ochishni niyat qilayotganini aytgan. “Har bitta bank bir soat ichida shu murojaatga javob qilib, masalani hal qilishi mexanizmini ishga tushirishi kerak bo‘ladi”, — degan edi Markaziy bank raisi. Timur Ishmetov Markaziy bankning o‘zida ham kommunikatsiya bilan bog‘liq muammolar mavjudligini tan olgandi. Uning aytishicha, o‘tgan oydan regulyator o‘zining koll-markazini yangilab, uni yangi kontakt-markazga aylantirgan.
Source: www.gazeta.uz