Oʻzbekistonda Konstitutsiyaviy sud faoliyatini tubdan modernizatsiya qilish va uning ochiqligini taʼminlashga qaratilgan muhim qonunchilik oʻzgarishlari amalga oshirilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan imzolangan Konstitutsiyaviy sud toʻgʻrisidagi qonunning yangi tahririga muvofiq, sud amaliyotiga zamonaviy axborot tizimlari joriy etilishi belgilandi. Ushbu oʻzgarishlar doirasida fuqarolar va turli kompaniyalar sudga onlayn tarzda murojaat qilish hamda jarayonlarda videoaloqa va maxsus mobil ilovalar orqali bevosita qatnashish imkoniyatiga ega boʻladilar.
Qonun hujjatlariga kiritilgan eng muhim yangiliklardan biri bu Konstitutsiyaviy sud majlislarini internet tarmogʻida jonli efirda translyatsiya qilish majburiyatining yuklatilishidir. Biroq, ushbu texnik va tashkiliy jihatdan murakkab normalarning barchasi darhol amalga kirmaydi, tegishli qoidalar 2028-yilning 1-yanvaridan boshlab toʻliq kuchga kirishi belgilangan. Hukumat organlari va masʼul idoralarga ushbu toʻliq onlayn rejimda ish yuritish imkonini beruvchi murakkab elektron tizimni yaratish va uning barqaror ishlashini taʼminlash uchun yetarli vaqt berilmoqda.
Yangi tahrirdagi hujjatga koʻra, endilikda sud ish yuritish jarayonlari anʼanaviy yozma shakl bilan bir qatorda toʻliq elektron shaklda ham olib borilishi mumkin boʻladi. Bunda yaratilgan elektron hujjatlar qogʻoz shaklidagilar bilan bir xil yuridik kuchga ega boʻlishi qatʼiy belgilab qoʻyildi. Shuningdek, qonun kuchga kirgan sanadan boshlab murojaatlarni dastlabki oʻrganish, ularni koʻrib chiqish muddatlari va ishlarni sud muhokamasiga tayyorlash tartib-taomillari aniq reglamentatsiya qilindi.
Yangi tartibga binoan, kelib tushgan murojaatlarni dastlabki oʻrganish uchun koʻpi bilan 15 kunlik muddat ajratilgan. Agar taqdim etilgan daʼvolar Konstitutsiyaviy sud vakolatiga kirmasa, sud ularni tegishli organlarga yoʻnaltirish yoki koʻrib chiqishni rad etish huquqiga egadir. Shuningdek, ishlarni muhokamaga tayyorlash jarayoni 20 kundan oshmasligi kerak boʻlib, shundan soʻng sud 10 kun ichida muhokama sanasini belgilashi va barcha manfaatdor shaxslarni oldindan xabardor qilishi shart.
Bundan tashqari, yangi qonun talablariga muvofiq, Konstitutsiyaviy sud har yili oʻz faoliyati yakunlari boʻyicha konstitutsiyaviy qonuniylikning holati yuzasidan maxsus hisobot tayyorlab borishi shart. Ushbu maʼruza mamlakat Prezidentiga hamda Oliy Majlisning har ikkala palatasiga taqdim etilishi belgilab qoʻyilgan boʻlib, bu sud hokimiyati ochiqligini oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Source: kun.uz