O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi mamlakat farmatsevtika bozorida ulgurji distributsiya bilan shug‘ullanuvchi yirik korxonalarning faoliyatini jiddiy nazoratga oldi. Idora matbuot xizmatining tarqatgan ma’lumotlariga ko‘ra, tadbirkorlar va iste’molchilar tomonidan so‘nggi paytlarda qator shikoyatlar kelib tushmoqda, bu esa bozordagi sog‘lom raqobat muhitiga putur yetkazishi mumkinligidan dalolat beradi.
Rasmiy statistikaga ko‘ra, joriy yilning o‘tgan 9 oyi davomida respublikaga jami 305 ta korxona tomonidan dori vositalari import qilingan. Biroq, bozorning salmoqli va monopol qismi tor doiradagi yirik ishtirokchilar qo‘lida to‘plangani ma’lum bo‘ldi. Xususan, jami dori importining 47,2 foizi atigi 5 ta yirik importyor ulushiga to‘g‘ri kelmoqda, bu esa ularga bozordagi narxlar va shartlarni o‘z xohishicha belgilash imkonini bermoqda.
O‘rganishlar davomida aniqlanishicha, ayrim yirik importyorlar va ulgurji distribyutorlar o‘z ustun mavqeidan foydalangan holda, xaridorgir hamda aholi orasida talab yuqori bo‘lgan dori vositalarini olish sharti sifatida boshqa talab kamroq bo‘lgan yoki umuman buyurtma qilinmagan preparatlarni majburiy ravishda qo‘shib sotish amaliyotini qo‘llamoqda. Bunday sun’iy majburlovlar kichik dorixonalar va tadbirkorlik subyektlarining iqtisodiy manfaatlariga jiddiy zarar yetkazib, ularning faoliyatini keskin cheklamoqda.
Qo‘mita vakillari amaldagi qonunchilik talablarini eslatib o‘tib, “Raqobat to‘g‘risida”gi qonunning tegishli moddalariga muvofiq, ustun muzokara kuchini suiiste’mol qilish qат’iy taqiqlanganini ta’kidladilar. Agar o‘rganishlar davomida noqonuniy qo‘shib sotish holatlari o‘z tasdiqini topsa, qonunbuzarlarga nisbatan so‘nggi uch yil ichidagi tovarlarni realizatsiya qilishdan olingan sof tushumning 5 foizi miqdorida jiddiy moliyaviy sanksiyalar qo‘llanilishi kutilmoqda.
Source: www.gazeta.uz