Italiyaning Messina shahridagi mintaqaviy muzeydan Uyg‘onish davri rassomi Antonello da Messinaning to‘rtta bebaho asari o‘g‘irlandi. Jinoyatchilar mahalliy aholi Ferragosto diniy bayramini nishonlayotgan paytdan foydalangan.
Mahalliy hokimiyat ma’lumotlariga ko‘ra, o‘g‘rilar shanba kuni kechqurun soat 22:00 atrofida Messina shahridagi Regional Museum (MuMe)ning signalizatsiya va xavfsizlik tizimlarini chetlab o‘tib, muzeyga kirgan. Ular Antonello da Messinaning 1473-yilda yaratilgan "San Gregorio Poliptixi"ning beshta saqlanib qolgan panelidan uchtasini, shuningdek, zirhli vitrinada saqlanayotgan kichik ikki tomonlama panelni olib ketishgan.
MuMe direktori Marisa Merkurio ANSA agentligiga bergan intervyusida: "Biz sodir bo‘lgan voqeadan vayron bo‘ldik. Bu Antonello da Messinaning eng muhim va mashhur asarlari edi. Bu muzey, shahar, jamoa va san’at olami uchun ulkan yo‘qotish", — degan. Messina meri Federiko Bazile esa o‘g‘irlikni "chuqur malomatli" deb atab, bu bayram paytida sodir etilgani uchun yanada og‘riqli ekanini ta’kidlagan.
Muzey yakshanba kuni yopiq qoldi, tergovchilar dalil izlashda davom etmoqda. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, o‘g‘irlangan asarlarning qiymati 70-80 million yevroni tashkil etadi. Antonello asarlarining bozor qiymati shu yilning mart oyida Italiya hukumati uning 1460-yilda chizilgan boshqa bir panelini 14,9 million dollarga sotib olganidan keyin sezilarli darajada oshgan edi.
Antonello 1430-yilda tug‘ilgan, Neapolda tahsil olgan, Provans va Flamand rassomligini o‘rgangan va 1457-yilda Messinaga qaytib, 1474-yilda vafotigacha shu yerda ishlagan. U Flamand moyli bo‘yoq texnikasini Janubiy Yevropaga olib kelgan va italyan perspektiv chizish usullarini Alp tog‘larining shimolidagi hamkasblariga tarqatgan.
O‘g‘irlangan asarlar 1908-yilgi zilzila vayron qilgan Messina shahridagi San Gregorio monastirining qurbongohiga tegishli edi. "San Gregorio Poliptixi" oltita yog‘och panelga chizilgan tempera asaridan iborat bo‘lib, ulardan beshtasi muzeyda saqlanardi. Bu asarlar Antonelloning Messinadan hech qachon chiqmagan yagona ishlari edi.
Tergovchilarning aytishicha, o‘g‘rilar ikkita panelni devordan olib tashlab, tashqariga chiqargan, lekin ularni muzey tashqarisida qoldirib ketishgan. Yana bir kichik ikki tomonlama moybo‘yoq asar zirhli vitrindan olingan bo‘lib, uning bir tomonida Masih, ikkinchi tomonida Fransisk monaxi bilan Bibi Maryam va bola tasvirlangan.
Bu o‘g‘rilik Italiya hukumati bir necha kun oldin Renoir, Sezann va Matissning uchta o‘g‘irlangan asari topilganini e’lon qilganidan keyin sodir bo‘ldi. Ushbu asarlar ham Parma shahridagi Magnani Rokka jamg‘armasi muzeyidan o‘g‘irlangan edi. Besh kishi, taxminan moldovalik gangsterlar, bu o‘g‘irlik bilan bog‘liq holda hibsga olingan.
Mutaxassislarning fikricha, o‘g‘irlangan san’at asarlari ko‘pincha taniqli bo‘lgani uchun ularni nufuzli kanallar orqali sotish imkonsiz. Buning o‘rniga, bunday ob’ektlar jinoyat olamida garov sifatida ishlatiladi. Germaniyada Berlindagi mashhur Remmo jinoyat oilasi a’zolari 2019-yilda Drezden Qirollik saroyidagi Green Vaultdan tarixiy zargarlik buyumlarini o‘g‘irlashda ayblanib, qamoq jazosiga hukm qilingan.
Sitsiliyadagi eng mashhur san’at o‘g‘irligi yarim asrdan ko‘proq vaqt oldin sodir bo‘lgan: noma’lum jinoyatchilar Palermodagi San Lorenzo oratoriyasi cherkoviga kirib, Karavadjjoning "Nativity with Saint Francis and Saint Lawrence" asarini ramkadan kesib olib, uni abadiy yo‘qotishgan. Bu asar uch asrdan ko‘proq vaqt davomida o‘sha yerda osilgan edi.
Source: www.dw.com