AQSh prezidenti Donald Trumpning Yaqin Sharq bo‘yicha maxsus elchisi Jared Kushner G‘azo sektorida tinchlik o‘rnatish bo‘yicha AQSh tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan rejani amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Hamas vakillari bilan kamdan-kam uchraydigan uchrashuv o‘tkazdi. Falastinlik manbaga ko‘ra, Trumpning kuyovi yakshanba kuni Misrda Hamasning yangi rahbari Xalil al-Hayya boshchiligidagi delegatsiya bilan uchrashgan.
O‘tgan oy Trumpning Tinchlik Kengashi G‘azoda Hamas va boshqa qurolli guruhlarning to‘liq qurolsizlantirilishi bo‘yicha kelishuvga erishilganini e’lon qilgan edi. Biroq, o‘tgan hafta Isroil Trumpning 15 bandlik rejasini rad etdi. Reja, shuningdek, Isroil qo‘shinlarini olib chiqish va G‘azoni yangi fuqarolik Falastin ma’muriyati ostida qayta qurishni nazarda tutadi.
Sakkiz musulmon davlati yakshanba kuni Isroilning rad etishini qoralovchi bayonot chiqardi. Kushnerning al-Hayya bilan uchrashuvi o‘tgan yilgi sulh kelishuvidan keyin bunday darajadagi birinchi uchrashuv ekani aytilmoqda. Tinchlik Kengashi elchilari Nikolay Mladenov va Buyuk Britaniya sobiq bosh vaziri Toni Bler ham uchrashuvda ishtirok etgani xabar qilinmoqda.
Uchrashuvda Hamas qurollarini yo‘q qilish, Isroil qo‘shinlarini olib chiqish va gumanitar yordam masalalari muhokama qilingani aytilmoqda. Kushner Misr prezidenti Abdel Fattah al-Sisi bilan ham uchrashdi. Isroil ommaviy axborot vositalariga ko‘ra, Kushner, Mladenov va Bler dushanba kuni Netanyahu bilan uchrashib, Trump rejasini ilgari surishni maqsad qilgan.
Isroil bosh vaziri rejani amalga oshirish uchun avval Hamasning to‘liq qurolsizlantirilishini talab qilmoqda. Netanyahu o‘tgan hafta: "Isroil Tinchlik Kengashining G‘azo bo‘yicha 15 bandlik hujjatini rad etadi. IDF Hamas haqiqatan ham qurolsizlanmaguncha hech qanday chekinishni amalga oshirmaydi", degan edi. Misr, BAA, Qatar, Saudiya Arabistoni, Iordaniya, Turkiya, Pokiston va Indoneziya yakshanba kuni qo‘shma bayonotda Isroilning AQSh rejasini rad etishi Trumpning tinchlik sa’y-harakatlariga tahdid solayotganini aytdi.
O‘tgan yil 10 oktyabrda kuchga kirgan sulh hali ham amalda. Biroq, Isroil mudofaa kuchlari G‘azoda bir necha marta zarba bergan, so‘nggi zarbalar Xon Yunis va Nuseyrat hududlarida bo‘lgan. Urush 2023-yil 7-oktyabrda Hamasning janubiy Isroilga hujumi bilan boshlangan, unda 1200 kishi halok bo‘lgan va 251 kishi garovga olingan. Isroilning javob harbiy kampaniyasida 73 mingdan ortiq kishi halok bo‘lgan. BMT hisob-kitoblariga ko‘ra, urush boshlanganidan beri G‘azo aholisining 90 foizi, ya’ni 1,9 million kishi o‘z uylarini tark etgan.
Source: www.bbc.co.uk