Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahri yaqinidagi hududlarda noqonuniy oltin qazib oluvchilar, mahalliy tilda “zama zamas” deb ataluvchilar faoliyati keskin avj oldi. Oltin narxining keskin qimmatlashuvi fonida tashlandiq kon shaxtalarida noqonuniy qazilma ishlari ko‘lami kengayib, bu yerli aholi va hayvonot olamini himoya qiluvchi xayriya tashkilotlariga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Xususan, Roodepoort yaqinidagi hayvonlarni qutb tashkiloti rahbari Kora Beylining so‘zlariga ko‘ra, o‘nlab noqonuniy qazuvchilar tashkilot hududiga yaqin joylashib, hatto qutqarilgan hayvonlar uchun mo‘ljallangan suv rezervuarlaridan foydalana boshlagan. Huquq-tartibot idoralari esa vaziyatning ko‘lami ularning nazoratidan kattaligini bildirib, muammoni hal qilishda ojizlik qilmoqda.

Rasmiylar noqonuniy konchilikka qarshi kurashda tez-tez muvaffaqiyatlar haqida ma’lumot berishiga qaramabay, tadqiqotchilar bu sohada o‘n minglab odamlar bandligini ta’kidlaydilar. Mamlakatning yirik oltin eksportining salmoqli qismi yashirin yo‘llar bilan chetga chiqarilmoqda, bu esa korrupsiya, ishsizlik va tog‘-kon kompaniyalarining o‘z majburiyatlarini bajarmayotgani bilan izohlanmoqda.

Mutaxassislarning fikricha, mahalliy siyosatchilar yuzaga kelayotgan ekologik muammolar, jumladan, yo‘llarning o‘pirilishi va voronka shaklidagi chuqurliklar uchun faqatgina noqonuniy konchilarni ayblamoqda. Aslida esa bu kabi vayronagarchiliklarga yirik sanoat miqyosidagi konchilik ishlari ham sabab bo‘layotgani aytilmoqda.

Source: www.theguardian.com