5-may kuni Shavkat Mirziyoyevga taqdim etilgan takliflarga ko‘ra, O‘zbekistonda tadbirkorlik subyektining nomi va faoliyat turi to‘g‘risida binoga joylashtirilgan axborotni reklama sifatida baholash va buning uchun tegishli pasportlarni rasmiylashtirish bekor qilinishi mumkin. Bu tadbirkorlar uchun qo‘shimcha ma’muriy yukni kamaytirishga qaratilgan.
Yig‘ilishda ishbilarmonlik muhitiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan va aholi hamda tadbirkorlik subyektlarining e’tirozlariga sabab bo‘layotgan masalalar muhokama qilindi. Jumladan, peshlavhalar va brend belgilarini joylashtirish, umumiy ovqatlanish va savdo obyektlari uchun ma’muriy talablar, mehnat munosabatlari, naqd pulsiz to‘lovlar, soliq imtiyozlari va moliyaviy jarimalar kabi masalalarga e’tibor qaratildi.
Amaldagi tartibga ko‘ra, ba’zi hollarda korxona nomi, faoliyat turi yoki savdo belgisi aks etgan peshlavhalar reklama deb baholanib, ular uchun alohida pasport rasmiylashtirish va to‘lovlar talab etilmoqda. Bu tadbirkorlar uchun qo‘shimcha ma’muriy yuk bo‘lishi bilan birga, savdo va xizmat ko‘rsatish obyektlarining tanilishi, mijozlar oqimi va tushumiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Shu munosabat bilan tadbirkorlik subyektining nomi va faoliyat turi to‘g‘risidagi axborotni reklama sifatida baholamaslik va tegishli pasportlarni rasmiylashtirishni bekor qilish taklif etildi. Shuningdek, reklamalar va boshqa axborot belgilarini joylashtirishga doir dizayn talablarini tadbirkorlar takliflarini inobatga olgan holda bosqichma-bosqich joriy etish, yuridik shaxslarga tegishli transport vositalariga o‘z savdo belgisini joylashtirish tartibini soddalashtirish tashabbusi ilgari surildi.
Umumiy ovqatlanish korxonalariga qo‘shilgan qiymat solig‘ining bir qismini qaytarish tartibini soddalashtirish, ayrim savdo, umumiy ovqatlanish va xizmat ko‘rsatish obyektlari uchun ekologik ekspertiza hamda kompensatsiya to‘lovlari bilan bog‘liq tartiblarni yengillashtirish taklif etildi. Mehnat munosabatlarida ish beruvchi va xodim o‘rtasidagi ayrim tartib-taomillarni aniqlashtirish ham taklif qilindi.
Raqamlashtirish va naqd pulsiz to‘lovlar yo‘nalishida aholi va biznes uchun qulaylikni oshirishga qaratilgan takliflar bildirildi. Xususan, bank infratuzilmasi, komissiyalar va iste’molchilarga qaytariladigan keshbek tizimini takomillashtirish zarurligi qayd etildi.
Toshkent shahri tuman hokimliklari mart oyidan boshlab poytaxt qiyofasini yagona me’moriy ko‘rinishga keltirish maqsadida tashqi reklamalarni olib tashlash bo‘yicha keng ko‘lamli reydlar o‘tkazmoqda. Hokimliklar tashqi reklamalar qatoriga muassasalarning firma peshlavhalarini ham kiritmoqda. Biroq, biznes vakillari peshlavhalar reklama emas, balki shaharda mo‘ljal olish va yo‘l topishga yordam beruvchi vosita ekanini ta’kidlamoqda.
Tadbirkorlar hokimiyatning tahdidli va keskin harakatlari jiddiy moliyaviy yo‘qotishlarga olib kelganini aytishdi: ayrim kompaniyalarning zarari bitta nuqta uchun 12 ming dollarga yetgan, bir qator mulkdorlar esa biznesini yopishga majbur bo‘lgan. Biznesga yangi peshlavhalarni o‘rnatish bo‘yicha aniq ma’lumot berilmagani ham tanqid qilindi.
Hokimiyat rejalariga ko‘ra, yil oxirigacha uzunligi 432 km bo‘lgan 36 ta ko‘chada yangi dizayn-kod joriy etilishi kutilmoqda. Ayni paytda demontaj ishlari 100 kmlik qismda, ya’ni 14 ta ko‘chada boshlangan. 6113 nafar tadbirkor peshlavhalarni almashtirish zarurligi to‘g‘risida ogohlantirish olgan.
SSP raisi Davron Vahobov Toshkent hokimi bilan muzokaralar o‘tkazib, dastlabki 100 km yo‘l tartibga keltirilmaguncha qolgan 332 km yo‘llarni demontaj qilishni vaqtincha to‘xtatib turishga va’da berdi. Ertasi kuni palata tomonlar yagona standart asosida, avvalroq demontaj ishlari o‘tkazilgan 100 km hududdagi 14 ta ko‘chani tartibga keltirishga kelishib olganini ma’lum qildi. Qolgan 472 kmlik hududdagi ko‘chalarda esa demontaj ishlari o‘tkazilmaydi, ular 30 kun ichida bosqichma-bosqich yangilanishi rejalashtirilgan.
Tadbirkorlar 254 sahifadan iborat hujjatning hajmi kattaligi va murakkabligidan shikoyat qildi. Biznes vakillari estetikaga qarshi emasliklarini, biroq juda katta zarar ko‘rayotganliklarini aytishdi: bitta peshlavhani almashtirish narxi 20 million so‘mga yetishi mumkin, yirik tarmoqlar uchun “reklama pasportlari”ga to‘lanadigan har choraklik to‘lovlar esa o‘n millionlab so‘mni tashkil qiladi.
2025-yil noyabr holatiga ko‘ra, “noqonuniy reklama”ga qarshi kurash doirasida hamda dizayn-kodni joriy etishga tayyorgarlik munosabati bilan shaharda 2000 ga yaqin peshlavha olib tashlandi. Avvalroq umumiy ovqatlanish sohasi tadbirkorlari Toshkentning yangi dizayn-kodi “savodsiz” ekanini aytib, peshtaxtalarni majburiy demontaj qilish chog‘ida elektr energiyasini o‘chirish bilan tahdid qilinayotganidan shikoyat qilgandi.
Shuningdek, biznes ombudsman Toshkent shahri dizayn kodi to‘g‘risidagi qarorning ayrim bandlari amaldagi qonunchilikka zid ekanini bildirib, uni qayta ko‘rib chiqish yuzasidan xulosa kiritgandi. Vakil qaror biznes ombudsman bilan kelishilmasdan qabul qilinganini bildirgan.
Source: www.gazeta.uz