Gazo shahri – Ramazon oyida iftorlik ovqat tayyorlash uchun Samar Abu Harbiyed kichik do‘konda mahsulotlar sotib olmoqchi. 45 yoshli uy bekasi hamyonida naqd pul yo‘qligi sabab, do‘kondorga hisobni kreditga qoldirishni so‘raydi.
"Men oylardir qog‘oz pulga tegmayapman. Hatto taksi uchun ham pulim yo‘q. Endi uzoq masofalarni piyoda yurishimiz kerak", dedi Abu Harbiyed.
Najlaa Sukkar (48 yosh) esa shifokorga ko‘rinish va dori-darmon sotib olish uchun borishga urinib, muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan keyin nafasi yetishmayotgan edi. Uning 20 shekellik eskirgan banknotasini dorixona qabul qilmagan.
"Men tibbiy yordam olmasdan qaytdim. Dorixona banknotani eskirganligi uchun qabul qilmadi. Bu juda qiyin vaziyat", dedi u.
Isroil 2023-yil oktabr oyida boshlagan urushdan so‘ng Gazadagi falastinliklar kuchli pul oqimi muammosiga duch kelmoqda. Oktabrdan kuchga kirgan tinchlik kelishuvi ham ularga sezilarli yengillik keltirmadi.
Falastinliklar kundalik ishlar uchun Isroil shekelidan foydalanadi va yangi banknotalar olish uchun Isroilga bog‘liq. Bank filiallari va bankomatlarning 90 foizi vayron qilinganligi sabab, elektron to‘lov tizimiga o‘tishga majbur bo‘lishdi.
Falastin Pul Boshqarmasi PalPay va Jawwal Pay kabi mobil ilovalarni joriy qildi. Biroq, ko‘pchilik hali bank o‘tkazmalari orqali maosh olmaydi, smartfonlar cheklangan va elektr ta’minoti muammosi tufayli quvvat yetishmaydi.
Abu Harbiyed: "Men qo‘limda naqd pul bo‘lishini afzal ko‘raman. Har qanday narsani sotib olishim mumkin edi".
Falastin Iqtisodchilar Assotsiatsiyasi a’zosi Ahmad Abu Qamar: "Bu faqat pul tangligi muammosi emas, balki tartibli moliya tizimidan tanqislik va siyosiy cheklovlar shakllantirgan omon qolish iqtisodiyotiga o‘tishdir. Qora bozor endi pul oqimini boshqaradi".
Source: www.aljazeera.com