O'zbekiston so'nggi yillarda meva va sabzavotlarni tashishda uglerod izini kamaytirishga intilmoqda, buning uchun dengiz va temir yo'l tashishni rivojlantirmoqda. Chiqindilarning asosiy omili masofa emas, balki tashish usuli: aviatsiya va avtomobil tashish eng ko'p chiqindi hosil qiladi, dengiz tashishi esa iqlimga minimal ta'sir ko'rsatadi.

EastFruit tahlilchilari ta'kidlashicha, o'tgan o'n yil ichida O'zbekistonda meva-sabzavot mahsulotlarini xalqaro tashishda bozor ishtirokchilari avtomobil tashishni tez-tez temir yo'l va dengiz tashishi bilan almashtirmoqda.

Agar 2017 yilda avtomobil tashish ulushi 84,7% bo'lsa, 2023 yilga kelib u 80,8% ga kamaydi. Shu bilan birga, aviatsiya yetkazib berishlar 0,2% darajasida qoldi va asosan yangi premium mahsulotlarni Yaqin Sharq, Yevropa, Osiyo va AQShga etkazish uchun qo'llanildi.

Temir yo'l tashish tashqi savdoda meva-sabzavot mahsulotlari tarkibida 13,6% ga oshdi, eng katta o'sish esa dengiz tashishida kuzatildi — 2017 yildagi 2,2% dan 2023 yilda 5,4% ga. Bu O'zbekistonning o'ziga tegishli dengiz chiqishi bo'lmagani uchun boshqa mamlakatlar portlaridan foydalanish bo'yicha kelishuvlarni kengaytirish orqali amalga oshirildi. Dengiz tashishi ko'p modal sxemalarda, asosan avtomobil tashishi bilan birgalikda qo'llaniladi.

Shu bilan birga, mutaxassislar diqqatni tortadi: SO₂ chiqindilarining o'sishi chegaralarda sovutgichli transportning to'xtab qolishi va logistika sxemalarining etarli darajada optimallashtirilmaganligi bilan kuchaymoqda. Ushbu muammolarni hal qilish uglerod izini yanada kamaytirishga va xalqaro bozorlarda o'zbek mahsulotlarining ekologik barqarorligini oshirishga imkon beradi.

Source: podrobno.uz